Christo du Plessis

["error","Invalid subject for access token"]
2 days ago

Die nag daal in stilte neer

Kerf
Snipper
Sny

laat die lem deur murg
en been gly
om vryheid te verleen
aan die een wat in die geraamte
vasgeklem sit sonder stem
om sy lot te bekla maar
nie sy naaste kan verdra

Klief
Swenk
Swaai

deur die lug
oë op afstand gerig
waar rus moontlik wag vir die vermoeide siel
aan die einde van die dag se tollende wiel
om die laaste skof van die regters
te bepaal totdat die donker duisternis
van die slikwater deur lugkanale
diep deur lewens maal

Stilte

En die nag daal in stilte neer

© Christo du Plessis – 10 Jul 2019

3 days ago

Ouma en die blomdief

Toe Ouma by die sitkamer inkom vind sy vir Sussie toegerol in die sitkamergordyn in ‘n kokon. Net haar voete steek uit.

“Hoekom is jy toegerol in die gordyn soos ‘n krismis-klapper Sussie?”
Daar kom net ‘n gemompel deur die gordyn.

“Ek kan jou nie hoor nie Sussie. Klim uit die gordyn en praat ordentlik met my.”

Sussie draai al in die rondte totdat sy uit haar ‘krismis-klapper’ kan klim.
Die traanstrepe op haar wange getuig daarvan dat sy gehuil het. Sy kyk kort, kort bang die gang af.
Ouma merk dit op en vra besorgd: “Wat is dan verkeerd Liefkind?”

Sussie storm vorentoe en kry vir Ouma om die lyf beet met soveel geweld dat Ouma struikel en hulle kom albei op die bank te lande. Ouma sit haar hande weerskante van Sussie se kop en vee haar oë en wange droog met haar duime:
“Laat Ouma hoor wat jou so ontstel het.”

“Ek is bang vir die ‘vampires’ Ouma. Ek het by Ousus se kamer ingeloop – Ouma weet … soos altyd.”

Ouma glimlag sag en kry ‘n vonkel in haar oë. Die ‘soos altyd’ beteken sy het ongenooid by Sussie se kamer ingeloop en moeilikheid gekry.

Sussie het nie aanmoediging nodig om verder te praat nie: “Toe sê Greg vir my as ek weer sommer so in Ousus se kamer instap sonder om te klop sal hy my aan my nek kom byt en al my bloed uitsuig, want hy is ‘n ‘vampire’.”

Ouma klap haar tong verergd: “Ag hy praat nonsens Sussie. Daar is nie mense wat ‘vampires’ is nie. En as hy een is kap ek sy kop af.”
Ouma soen vir Sussie teen haar voorkop.

“Wat het jy in Ousus se kamer gaan doen Sussie?”

“Niks nie Ouma” sê Sussie besonder vinnig, op so ‘n manier dat Ouma haar wenkbroue optrek en haar wysvinger vir Sussie lig.
Dit is waarskuwing genoeg dat Sussie weet om nie kanse te vat nie.

“Ek wou maar net gaan kyk hoe mens vry Ouma.” Haar stem buig sodat dit amper klink of sy vir Ouma wil vra of sy iets anders verwag het.

Ouma versmoor haarself amper as sy probeer om haar asemsnak te verberg.

“En …? Het jy gesien hoe mens vry? En hoekom wil jy sien hoe mens vry? Jy is nog te klein om sulke goed te weet.”

Sussie sug diep en skud haar kop: “Ek wil ook ‘n kêrel hê Ouma. En dan moet ek mos weet hoe om te vry.”
Ouma druk Sussie se kop styf teen haar lyf vas sodat sy nie die glimlag om Ouma se mond moet sien nie.

“Ek het nie gesien hoe hulle vry nie Ouma. Want hulle het net daar in die bed gelê. Ousus het seker baie koud gekry want sy het helemal onder ... See more

1 week ago

Ouma en die vermiste kind

Ouma stap uit swembad toe waar Pappa en oupa Adonis in die son sit.
“Het een van julle twee vir Sussie gesien?” Ouma frons bekommerd. “Sy is al die heel oggend soek.”

Oupa Adonis wys met sy duim oor sy skouer na die pophuis se kant toe. “Het jy daar gekyk?”
Ouma skud haar kop ontkennend: “Sy is nie daar nie. En ook nie op al die ander plekke waar sy gewoonlik speel nie.”

“Ontspan Ma. Sy speel seker by Sarie of by ta’ Hannie langsaan. Sy sal wel netnou hier aangesit kom … “

“Stefaans! Jy, as haar pa, behoort meer bekommerd te wees as ek. Het jy nog nie in die nuus gesien hoeveel kinders vermis word nie? En as hulle eers wegraak, kry mens hulle nooit weer nie. Kyk nou maar wat met die meisies gebeur het wat Gert van Rooyen beetgekry het …”

“Maaa …” is al wat Stefaans uitkry voordat Oupa hom in die rede val:
“Albertha, Stefaans is reg. Jy weet die kind loop Saterdae die hele buurt vol en kuier oral.” As Ouma se mond oopgaan om iets te sê, hou Oupa sy hand ferm op en gaan voort: “En Stefaans jou ma is ook reg. Dogtertjies soos sy is vandag ‘n teiken vir ontvoering ens, ens. Maar dit help nie ons gaan haal die bobbejaan agter die berg nie. Albertha gaan jy om na Hannie, Stefaans jy gaan na Sarie toe. En geen gevryery nie hoor, jy gaan vir Sussie soek.”

Ouma draai haar kop skeef en kyk vir Oupa op en af: “En jy Adonis, wat gaan jy doen?”

Oupa lyk heel verbaas terwyl hy vir Ouma antwoord: “Ek gaan natuurlik by die huis bly. Net vir ingeval sy by die huis aankom. Of as iemand haar dalk iewers kry en hulle bel moet hier tog iemand wees wat die telefoon kan antwoord.”

Hy lyk heel ingenome omdat hy so vinnig op sy voete kon dink.
Ouma gee hom ‘n vuil kyk en snork onvroulik deur haar neus: “Die gerieflike opsie. Sit by die huis en drink whiskey terwyl jy die so af en toe na die voordeur loer.”

Stefaans staan op: “Ek gaan by Sarie kyk. As sy nie daar is nie sal ons saam op ‘n paar ander gaan kyk. Ek dink net ons moet ‘n tyd vasmaak wanneer ons mekaar weer hier by die huis gaan kry om terugvoering te gee.”

Hulle kom ooreen om mekaar ‘n uur later weer by die huis te ontmoet om verslag te doen. Alhoewel hulle dit nie hardop sê nie, hoop hulle in die stilligheid dat Sussie dan al by die huis sal wees. Waar sy dan ookal gekuier het.
As Ouma by oupa Adonis verbystap, gluur sy hom met nougetrekte oë aan.

Voordat Ouma omstap na Hannie toe, gaan maak sy eers weer ... See more

2 weeks ago

‘n Storie oor my daaglikse paaie (2)

Vandag het ek die voorreg gehad om namens my werk na Ceres, die dorp toe te ry. Ek moet sê Ceres die dorp, want die naaste wat ek aan Ceres was, was die kersieplaas Klondyke.
Dit was opsigself ‘n bonatuurlike ervaring. Daardie soet, donkerrooi vrug van verleiding waarvan mens te min kry as jy versot is op kersies.

Hoe dwaal ek nou af. Omdat ek talle waarskuwings gekry het dat ek en my vyfton lorrie nie gaan pas oor die Bainskloofpas nie, neem die GPS my Worcester toe, om my bestemming te bereik.

Elke keer as ek oor die DuToitskloofpas ry, tref die skoonheid van die berge, die wolke, ag man sommer alles my.

Toe gebeur vandag. Ek ry onder laagliggende wolke deur oor die pas, met misreën wat my noop om kort, kort die reënveërs te gebruik. Die pieke van die berge lê iewers verskans agter die water wat nog versamel is in die wolkemassa. En dit is beeldskoon.

Toe ek oor die pas is en afsak Worcester toe, ontbloot die berge aan my linkerkant vir my genadewater wat in watervalle teen die berg afloop.
Ek tel vier, maar my assistant wys vir my ‘n vyfde en sesde een.
So mooi is dit dat ek vergeet om te ry. Ek haal my voet van die versneller af en luier teen die bult af. My seëninge reis saam met my.

Omdat die GPS sê ek moet afdraai Rawsonville se kant toe, doen ek dit. Hier en daar speel die sonstrale baldadig deur die wolke en heet my welkom op ‘n splinternuwe pad Ceres toe.

By die T-aansluiting waar ek links moet draai, troon die berge een bo die ander een uit in spoggerige vertoon. Hulle vou hulle pieke toe in winter-warm-wolkkomberse en sus mekaar in die wind wat koud deur die lorrie se vensters suis, net om my daaraan te herinner dat dit nog nie op die berge wat Ceres omring gesneeu het nie.
My gedagtes strek oor wit velde en bergtoppe, met die wete dat ek dit wel nog gaan beleef.

Die deel van die dorp waar ek moet wees, lê snoesig in die kom van die omringende berge wat om die beurt met die wolke en sonstrale speel. Niemand is haastig nie en niemand raak ongeduldig vir hierdie lorriedrywer wat pad soek nie.
So bereik ek my bestemming. Regoor die plek waar ek doenig moet raak met ou motorolie is ‘n kleuterskool, Die Babbelbekkies. Toe ek nader gaan om kennis te maak weet ek waar die skool sy naam gekry het.
Met my vertrek staan al die babbelbekkies saam met Juffrou en waai vrolik om my uit te nooi om weer te kom kuier.

Plek, plek staan die aalwyne met hulle rooi krone soos vlamme in bondels. ... See more

3 weeks ago

Ouma en die plate

“Ouma, is dit seer om dood te gaan?”

Ouma wen so bietjie tyd met stilte voordat sy stadig antwoord: “Dit hang af hoe mens doodgaan my Kindjie.”

“Dink Ouma Mamma het seergekry toe sy doodgegaan het?”

“Hoekom vra jy haar nie Sussie? Julle gesels mos baie met mekaar.” druk Ouma weer om die tyd so bietjie langer te rek.

“Ek het Ouma, maar sy sê sy kan nie onthou nie. Waar sy nou is, is alles rustig en sonder seer of hartseer en dan onthou mens nie of jy seergekry het toe jy doodgegaan het nie.”

“Nee my Skat, ek dink nie Mamma het seergekry toe sy gesterf het nie. Sy het net siek geword en die dokter het gesê sy het nie gely nie.”

“Ouma, is Ouma se man-oupa al lankal dood?”

Ouma frons met die aanhoor van al die vrae oor die dood, maar sy antwoord: “Ja my Lam. My man en jou oupa is dood vier jaar voor jou geboorte.”

Sussie tel op haar vingers, ses, sewe, agt, nege, tien … Dan roep sy verwonderd uit: “Dit is vreeslik lank Ouma! Verlang Ouma partykeers na Ouma se man-oupa?”

“Ja my liewe Kind. Hy was ‘n mooi, sterk man en is helemal te vroeg oorlede.”

Sussie stoot haar onderlip gemaak hartseer uit: “Was hy ook siek Ouma?”

Ouma antwoord heel duidelik, erg onvergenoegd: “Nee die ou bogger moes opsluit gaan perd inbreek. Want die ander manne gaan sy perd seermaak het hy gesê.”

Sussie luister oopmond en Ouma laat haar frustrasie uit deur die vertelling: “Ek het vir hom gesê die Appaloosa is te groot en wild en nog nie reg om gery te word nie. Maar nee! Wat weet ek nou? En toe val hy van die verdomde perd af en breek sy nek!”

“Sjoe Ouma dit was seker seer om sy nek te breek?”

Ouma gluur na Sussie sonder dat sy dit besef en met haar vinger wat heen en weer swaai sê sy: “Ek hoop hy het baie seergekry. En as die perd nie sy nek gebreek het nie sou ek dit gedoen het, net omdat hy van die perd moes afneuk.”

Sussie bring Ouma vinnig terug na die hede as sy ewe onskuldig vra: “Is Ouma al oud genoeg om dood te gaan?”

“Hoe nou Kind! Wil jy dan hê ek moet dood?”

Nou gaan Sussie regtig aan die huil: “Ne … nee Ou … ma. Ek … ek is bang … Ouma gaan … doooood!” Sy rek die woord dood uit en volg dit op met ‘n hartlike huil diep agter uit haar keel met ‘n wye oop mond.

Ouma wil haar eers bestraf, maar dan besef sy die angs waarmee die kind worstel. Sy trek haar styf teen haar vas en vee die trane wat onophoudelik oor die wange rol geduldig af terwyl sy ... See more

1 month ago

Kom lê jou kop hier teen my skouer
dat ek jou kan vertel
selfs al word ons ouer sal jy
my hart’s liefde bly

Hou vas my hand styf teen jou hart
dat ek kan voel hoe dit vir my klop
want jou woorde blom in my wese
en tooi die heelal onder bloeisels mooi

Laat ek jou omhels tot drome
ons op wieke van vry winde
laat gly tot daar waar ons liefde
gestalte kry tussen die sterre in die melkweg

Gun vir ons die visioene waarmee ons
ongesiens ons paaie kan merk
deur die luik na vir-altyd kan speel
sonder dat die winterkoue
ons tot die hier en die nou beperk

Deel my liefde, my hart, my stiltes
laat ek jou sonder woorde bemin
koop die tyd saam met uit wat gaan verloop
totdat ons, ons harte een kan maak
sonder om kosbare minute aan te raak.

© Christo du Plessis - 8 Jun 19

1 month ago

Ouma en die tandemuis

“Ouma, hoe boer mens met bye?”

“Nee my kind daarvan weet ek maar min. Ek weet van byekorwe wat hulle in die veld neersit. Maar dit is ook maar al.”

“Dink Ouma ons kan eendag op ‘n byeplaas gaan kuier? Dan kyk ons hoe werk dit?”

“Ek weet darem nie Sussie. Is bye nie gevaarlike goed nie? Mens hoor darem maar gruwelstories oor bye.”
Sussie draai haar kop heen en weer. Sit haar vinger in haar mond en kyk dan ernstig na Ouma: “Toemaar Ouma, die bye sal nie vir Ouma byt nie. Hulle is mos darem in hokke … dink ek.”

“Bye byt nie Sussie, hulle het nie tande nie, hulle het angels en daarmee steek hulle.”
Sussie verskil duidelik met Ouma as sy haar kop vinnig heen en weer skud met ‘n luide: “Hu uh … Oupa Adonis sê bye byt.”

“Tsk …” klap Ouma haar tong … “Wat weet die ouman? Hy hou vir hom onnodig alwys.”

Sussie is dadelik by met ‘n antwoord: “Oupa het vir Pappa gevra of hy weet wanneer vrouens oud word. En toe Pappa nee sê, sê Oupa as vrouens oud word, steek bye hulle nie, hulle byt die vrouens.”

Ouma slaan eers haar hande saam asof in stil gebed met haar mond wat van verontwaardiging effens oophang. Dan vou sy dit oor haar rooi wange, maar voor sy iets anders as: “ Ooooooo … kan uiter.” gaan Sussie voort:
“En Ouma is mos nou al baie oud. So die bye kan nie meer vir Ouma steek nie.”

“Sussie!” roep Ouma uit terwyl sy opspring en by die vertrek uitstorm.
Sussie kyk Ouma verwonderd agterna, want sy wil verder weet van die bye. Sy wonder of Ouma nou kwaad is vir haar.

Ouma staan in die kombuis en drink stadig aan die yskoue water wat sy in die glas het. “Die vervloekte ou Adonis!” praat sy saggies met haarself. “As die man net nie so verdeksels aantreklik was nie! Vir sy jare is hy goed gebou … sterk … atleties …”
Sy rol haar oë dakwaarts.

Toe Sussie skielik agter Ouma praat, laat val sy die glas in stukke en sy uiter swetswoorde wat Sussie nie veronderstel is om te hoor nie.
“Ouma! Ouma praat vloek!”

“Wat verwag jy Kind? Jy sal mens graf toe laat skrik.”

“Is Ouma kwaad vir my?” vra Sussie terwyl sy Ouma styf om die lyf beet kry en haar kop teen Ouma vasdruk.

Ouma wieg haar sag heen en weer: “Hoekom sal Ouma vir jou kwaad wees my Liefkind?

“Oor die bye wat vir Ouma gaan byt, Ouma.” sê Sussie met ‘n klein huilstemmetjie.

Emosies van woede vir Oupa Adonis en deernis met Sussie wissel deur Ouma se gemoed. “Die kind tel goed op ... See more

1 month ago

Ouma en die haredos

“Ouma! Wat makeer Ouma se hare?” gil Sussie ontsteld toe Ouma by haar verby storm. Pers-rooi in die gesig. Haar hare hang slierte en is plek-plek, maar veral agter haar kop, bedek met iets wat teeragtig swart en taai is.

Ouma hakkel van boosaardige ontsteltenis: “Loop, loop vra dit vir jou e… e… ellendige ou oupa Adonis!”

Terwyl Sussie by die agterdeur uitgaan om by oupa Adonis te gaan hoor wat aangaan, bestorm Ouma die badkamer om die gemors uit haar hare te probeer kry.

Sussie het net weer by haar inkleurboek op die koffietafel gaan sit toe Ouma haar benoud uit die badkamer roep: “Sussie, Sussie kom dadelik hier!”

Duidelik het Ouma dit nie reggekry om die teer-gom uit haar hare te was nie.
“Waar is Ousus?” Ouma se stem wil-wil deurslaan in histerie.

“Sy is hokkie toe Ouma … “
“Dan moet jy dit doen Kind.” val sy vir Sussie dwars in die rede.
“Wat moet ek doen Ouma?” vra Sussie grootoog as Ouma ‘n skêr na haar toe uithou.

Ouma klap die haarslierte, besmeer met die teeragtige gom, weg van haar gesig af met die rugkant van haar hand.

“Jy moet hierdie goed uit my hare sny. Maar moet nou nie klosse hare afsny nie kind, Net die puntjies wat swart is. Dan kan Sally dit Saterdag net reg kap sodat dit weer in vorm is.”

Sussie kyk benoud van die skêr na Ouma se kop en terug: “Ouma ek weet nie of ek dit sal kan doen nie. Daar is baie gom in Ouma se hare.”
“Sussie moet nou nie aant’ grense gaan nie.” Ouma vat die skêr by haar en knip versigtig die taai, swart punt uit die kastaiingbruin hare: “Dit is al wat jy moet doen.”

Die skêr bewe in Sussie se hand vir die eerste paar knippe. Ouma sit op die toilet sodat Sussie lekker kan bykom.
Dit vat langer as wat Ouma gereken het. Maar so sit sy maar sodat Sussie darem haar lokke kan red.

Dit kook egter in haar gedagtes: “Die blêrrie ou man. Vir wat wil hy juis vandag die dak seël en dan met daardie gemors wat hyself gemeng het. En om vir haar te wil skree om te koes toe die emmer van die dak afval.”

Toe Sussie die skêr versigtig op die bad se rand neersit, staan sy haastig deur se kant toe. Maar wegkomkans is daar nog nie.
“Gee vir my die handspieël daar agter jou aan Kind, dat ek kan kyk wat jy gedoen het.”

Sussie druk die spieël vinnig in Ouma se hand en dan hardloop sy. Toe sy haar pophuis se deur agter haar toeklap en sluit, hoor sy Ouma se bloedstollende gille wat uit die badkamer weergalm en sy weet haar voorland ... See more

1 month ago

Die skoen in die straat

Jou skoen het in die straat agtergebly
op sy kant gedraai met veters nog vas
helemal in die verkeerde rigting
as wat jy vir jou laaste reis sou ry.

Dit was so 'n pienke
die hardloopskoen wat as laaste
getuie in die straat beduie het
daar was ‘n mens in dit vir haar laaste uur.

Ek het jou nie in die lykswa gesien nie
net die skoen en meters daarvandaan verwyder
die bloedkol waarmee jy jou laaste verblyf
gemerk het leweloos, onpersoonlik, koud.

Net jou pienk hardloopskoen het in die straat
op sy kant bly lê totdat ‘n kar ook daaroor gery het.

© Christo du Plessis – 3 Jun 2019

1 month ago

Ouma en die pretloop

Ouma, geklee in haar stywe jeans en hoëhakskoene, trippel by Sussie verby waar sy op die stoep sit en teepartytjie hou met haarself en Mamma.

“Waar gaan Ouma heen?”
Ouma antwoord sonder om te gaan staan: “Ek gaan om die blok stap om te oefen.”

Sussie byt vas soos ‘n bosluis: “Waarvoor oefen Ouma?”
Ouma sug en steek vas.

“Ek gaan oefen vir die pretloop wat volgende maand aangebied word by die Ouetehuis.”

Sussie kreukel haar neus en vra nuuskierig: “In Ouma se hoëhakskoene?” Sy kyk wysneus met een opgetrekte wenkbrou na Ouma se skoene.

“Wat anders moet ek aantrek?” vra Ouma verontwaardig.

“Mens oefen met ‘n sweetpak en tekkies, Ouma. As mens aan die pretloop deelneem moet mens dit ook met oefenklere doen.”

Nou wat weet jy sodanig van oefen jonge dame?” vra Ouma om vir Sussie te toets.

“Ek weet Greg het vir Ousus gesê mens moet net baie oefen dan is dit nie so seer soos in die begin nie.”

Ouma snak na haar asem maar probeer om nie haar ontsteltenis vir Sussie te wys nie. Die mannetjie het net een ding op sy brein en sy wat Ouma is gaan hom nog voor stok kry daaroor. Dit is nou te sê as dit nie te laat is nie.
Tòg wil sy meer inligting uit Sussie trek om haar aanval te versterk.

“Het Greg gesê wat se klere hy en Ousus nodig gaan hê vir hulle oefening Hartjie?”

Sussie druk haar ken in haar hand terwyl sy ernstig oor die saak dink.
“Ek kan nie onthou of hulle oor klere gepraat het nie Ouma.”

“Nou ek gaan gou my tekkies aantrek. Ek besit g’n sweetpak nie.”

Sussie huppel saam met Ouma: “Kan ek saam met Ouma gaan oefen?”
“Ja Kindjie gaan trek jy ook maar jou tekkies en sweetpak aan. Ek wag vir jou.”

Ouma hyg en sweet langs Sussie se trippelgang. Haar hare hang in slierte en is natgesweet teen haar kop vasgeplak.
Toe hulle by ‘n bankie verbystap, trek dit Ouma se sitvlak soos ‘n magneet en sy gaan ook summier sit.

“Kom Sussie, kom ons sit so rukkie dat Ouma kan rus. Greg was reg, hierdie oefeningsake is baie seer in die begin.”

Sussie kom sit styf teen Ouma.
“Ek is baie lief vir Ouma.” Sy druk haar kop teen Ouma se arm vas.

“Dankie Kindjie. Ouma is baie erg lief vir jou ook.”

So sit hulle vir ‘n rukkie in stilte totdat Sussie soos ‘n masjiengeweer lostrek.
“Ouma, Mamma sê mens …”
Ouma val Sussie sag in die rede: “Skatjie, hoe praat jy en Mamma met mekaar?”

Sussie trek haar gesig op ‘n plooi en kreukel haar neus terwyl sy ... See more

1 month ago

Tot die dood ons skei

Tot die dood ons skei
hou ons aan baklei
met liefde wat deursypel
deur die krake en aan skerwe
val om van seerkry te vertel.

Ons lippe hou aan praat
maar ons ore is doof vir
die woorde wat kwetsend
op die hart val om splete
te kloof waardeur bloed
en liefde vloei sonder om te heel.

En as die dood intree
en ons steeds baklei
sonder om daeraad en sonskyn
te gewaar spoel die gevaar
van eensame-laaste-asemteue
oor die kim waar die doodsengel
die oes-sekel swaai as finale septer.

Tot die dood ons skei
het ons aanhou baklei …

© Christo du Plessis – 31 Mei 2019

1 month ago

Ouma en die hallusinasie

“Ouma wat beteken sêbielaat?”

Ouma hou nie op om deur haar tydskrif te blaai nie terwyl sy vir Sussie oor haar leesbril kyk en vra: “Semi-laat?”

“Neeee Oumaaa, sê-BIE-laat!” Sussie se ongeduldige stem laat Ouma opkyk, haar bril afhaal en die tydskrif sak.

“Waar hoor jy daardie woord Sussie?”
“By Oupa Adonis. Hy het vir Pappa gesê Pappa hoef nie sêbielaat te bly net omdat Mamma dood is nie. Hy het ook gesê geen man kan vir sewe jaar sonder DIT bly nie.”
Ouma trek haar asem vinnig in en hoes ‘n rokers hoes tot sy rooi in die gesig is.

“Praat hulle sommer so voor jou al die grootmensdinge, Sussie?”

“Ek het my oorfone op gehad en fliek gekyk Ouma. Toe dink hulle ek kan hulle nie hoor nie. Maar Mamma het gesê ek mag nie die klank so baie hard luister nie, dit gaan my ore seermaak.”

“So toe luister jy grootmense se geselskap af?” Ouma frons kwaai. Swaai haar wysvinger deur die lug asof sy Sussie se geheue wil uitvee.
“Ek wonder wat jou mamma daarvan gaan sê. Is sy hier Sussie, dan kan ek sommer vir haar vertel wat om te sê.”

Sussie lyk nie vreeslik skuldig of gesteurd deur Ouma se teregwysing nie: “Neeee Ouma, sy is nie nou hier nie. En ek het net gehóór, nie afgeluister nie.”

“Wat het jy nog gehoor?” Ouma vra, maar sy vrees dit wat sy gaan hoor.

“Oupa het vir Pappa gesê hy moet ophou kieskeurig wees. Almal kan nie soos Mamma wees nie. Hy het gesê ouer dames is ook glad nie so vrygewig soos jong meisies met rooi hakskene nie.”

Soos net Sussie dit kan doen verander sy die onderwerp met een asemteug.
“Hoekom kry meisies rooi hakskene, wat maak hulle hakskene rooi en wat gee die meisies dan weg Ouma?”

Ouma sug, dop haar oë dramaties om en sit haar hande oor haar mond.
“Ai Sussie, party goed moet dogtertjies soos jy nog nie weet nie. Ek hoop nie jy het jou pa se antwoord gehoor nie.”

“Ek het gehoor Pappa sê tannie Sarie is darem nie te suinig nie en hy is lankal nie meer sêbielaat nie, nou nie dat dit iets met Oupa te doen het nie. Maar Oupa het net gelag en gesê Pappa moet weet hy ken hom nie net van vandag af nie.”

Sussie probeer op haar tone al vinniger in die rondte draai. Haar stem kom en gaan terwyl sy verder met Ouma praat.
“Sussie! Jy draai my kop dronk! Kry end!”

Sussie val op die bank langs Ouma neer.

“Wat het jy gesê toe jy soos ‘n mal haas al in die rondte spin?”

“Ek gaan eendag ‘n ballerina wees Ouma. Ek oefen solank. ... See more

2 months ago

Ouma en die Dominee

Sussie sit op die stoep toe Ouma haar tuinhoed en –handskoene op die tafel neergooi. Die ou broek wat sy aantrek as sy ‘n slag of wat in die tuin werk, is vol modderkolle.
Sy trek haar nagemaakte Croc’s uit en stap kaalvoete die huis in om vir haar ‘n koue bier te gaan haal.
Na so tuinsessie kan sy lekker ontspan met ‘n biertjie. Ander dae is dit heel eenvoudig net te bitter.

As sy haar behaaglik op die dekstoel uitstrek, dwaal haar oë oor die welige tuin. So sonder om haar oë van die lushof af weg te skeur, praat sy met Sussie:
“Sussie, kyk anderpad Ouma wil gou rook voor jou pa by die huis kom. Ek mag mos nou nie voor julle ou bloedjies sondig nie.”

Sussie se “Ouma moet ‘n dominee ‘n vrou hê?” neem die wind uit Ouma se seile en sy los die pakkie sigarette op die tafel.

“Hoe nou Kind? Jy kan met die snaaksste goed vorendag kom. Waar val jy weer daarmee uit?”

“Dit is tannie Sarie, Ouma. Sy het nou die aand, toe sy en Pappa op die stoep gevry het …”

Ouma sluk behoorlik haar tong in as sy hyg: “Waaat? Waar kom jy aan die woord vry?”

Sussie gaan beslis nie dat Ouma dink sy is van die pad af nie. Sy weet baie goed wat Ouma nie eens aan dink nie.
“Seuns en meisies vry mekaar mos Ouma. En Pappa is mos ‘n man en tannie Sarie ‘n vrou. So hulle kan mos vry. Maar ek dink hulle vry anders as Ousus en Greg. Want toe Pappa aan tannie Sarie se tieties vat het, sy nie nee gesê soos Ousus nie. Sy het net gesê hulle kan dit nie op die stoep doen nie hulle moet eerder na haar huis toe gaan.”

Teen hierdie tyd wissel Ouma se kleur tussen blou en rooi van asemnood. Sy vat ‘n groot sluk bier en verstik sodat haar gehyg oorslaan in ‘n hewige hoesbui.
“Hygent hert Kind, waar kom jy aan al jou grootmens praatjies?” hoes Ouma dit ontsteld uit.

“Ek was ook op die stoep Ouma. Maar hulle het my nie agter die potplant gesien nie. Voor hulle na tannie Sarie se huis toe gegaan het, het sy vir Pappa gesê hy as kerkraadslid moet met die dominee praat want hy het ‘n rep … rep …”

“Reputasie Kind …” Ouma klink ongeduldig. Sy het glad nie eens ‘n gedagte gehad dat Stefaans al sò ver is met Sarie nie.”

“Ja daardie ding Ouma. En sy het gesê dominee kan nie so rondkuier tussen die gemeente se vrouens nie. Al is sy vrou dood, bly hy die predikant. Hy moet een trou sodat die kerk weer ‘n voorvrou kan hê”

Om te kalmeer haal Ouma stadig en diep asem. Hierdie kind gaan nog die ... See more

2 months ago

Ouma en die babelas

Ouma kreun toe Sussie luidrugtig haar kamer instorm en langs haar op die bed spring.

“Ooee Ooee, saggies Sussie, saggies.” Terselfdertyd sit sy haar hande bo-oor die ligmasker op haar oë. “Oee my kop!”

Sussie kruip tot styf teen Ouma en fluister met haar warm asem in Ouma se oor: “Is dit die groenmambas wat vir Ouma gepik het? Oupa sê hy was reg. Na die derde mamba was Ouma lankal nie meer opstêrs nie. Hy sê na die vierde een het hy Ouma gevat vir ‘n goeie paar rondtes.”

Ouma voel hoe haar kop ontplof toe sy verwoed hyg na haar asem en terselfdertyd “Bha!” uiter. Dan tref dit haar wat Sussie gesê het.

Sy lê lykstil terwyl sy deur haar kloppende slape wonder van wat se rondtes praat die vurige Adonis. Wat het sy gedoen waarvan sy nie weet nie?

Asof Sussie haar gedagtes kan lees fluister sy verder terwyl haar een hand op ouma se wang rus: “Oupa sê daardie drie wyse kêrels wat Ouma gemeng het, is maar lig in die broek. Hy sê hy kan hulle van wysheid leer.

“Hoooeee …” kreun ouma in ‘n huil stemmetjie.

“Toemaar Ouma. Oupa het gesê die oomblik as Ouma, met Ouma se blosende wange voor hom verskyn, gee hy vir Ouma ‘n regmaker en ‘n stewige ontbyt dan sal Ouma kans sien vir die volgende uitdaging.”

Ouma trek die ligmasker van haar een oog af: “Wanneer het jou Oupa al hierdie onsin kwytgeraak? Hy is sekerlik nog in die bed.”

“Nooit Ouma.” Skril Sussie. “Hy het al geswem toe dit nog donker was. Ek was ook daar maar ek wou nie swem nie. Toe sy kop onder die water uitkom het hy net brrr gesê terwyl hy sy kop heen en weer geskud het.”

Ouma lê weer terug teen die kussings. “Die ou Maaifoedie!” fluister sy swakkies vir haarself.

“Ouma, wat is ‘n babelas? Oupa sê as Ouma se babelas afgewerk is kan julle gerus maar weer kuier.”

Nou heers daar ‘n doodse stilte by Ouma. Haar kopseer skoon vergeet. Sy vererg haar sommer ook vir die ou man. Of hy nou soos Adonis lyk en só sexy is dat sy oor hom kan kwyl, sy gaan hom glad nie sy sin gee nie.

Sussie speel met Ouma se vingers: “Oupa sê hy is bly hy het hierheen getrek. Want hy was al die jare so verlief op sy ou vroutjie dat hy glad nie eens gedink het daar bestaan ander vrouens nie. Tot hy nou na haar dood hierheen gekom het omdat hy so eensaam was en vir Ouma hier gekry het.”
Ouma wip regop, pluk die ligmasker van haar oë af en praat met haar wysvinger in die lug: “Sussie jy praat soos ‘n langasem kriek. ... See more

2 months ago

Ouma en die Groenmamba

“Ouma wat is ‘n groen mamba?”

“O my genugtig Sussie, ‘n groen mamba is ‘n gevaarlike ding. Jy moet nie daar naby kom nie. As hy jou byt, met jou maer lyfie, is jy sekerlik bokveld toe.”

“Oupa Adonis sê hy moet net vir Ouma bietjie rondjaag met ‘n paar groenmambas, dan sal Ouma nie so opstêrs wees nie.”

Ouma trek haar asem skerp in: “Die ou lunsriem! roep sy onwillekeurig hardop uit.

Sussie frons woes en trek haar lyfie regop: “Ooouuma! Wat …”

Ouma waai haar hand na Sussie.

“Nie nou nie kind! Wat het hy nog gesê van die GROENMAMBAS?” Sy spoeg die woorde minagtend uit.

“Ouma kan gaan kyk in die kombuis. Hy sê hy maak sommer die groenmambas homself. Hyyy sê hy is ‘n eks … ekspert en kan fyn proe. Hoekom proe Oupa aan gevaarlike goeters Ouma?”

“Ag my kindjie Oupa Adonis is ‘n simpele ou man en vir sy groenmambas skrik ek nou vir sekerlik nie. Ek sal vir hòm van giftige goeters leer. Kom kindjie ons gaan na my kombuis toe. Dan maak ek vir hom hom ‘n konkoksie wat sy knieë gaan laat knak.”

Sussie draf sonder woorde agter Ouma aan. Hierdie giftige goeters wil sy darem nou aanskou.
“Wat gaan ons maak Ouma?”

“Ons gaan hom bekendstel aan die drie wyse manne. En NIE aan Liewe Jesus se drie wyse manne nie.”

“Ooooo, ek het gedink daar was net wyse manne by Liewe Jesus.”

Van Pappa se kroeg na Ouma se drankkabinet hardloop Sussie agter Ouma aan om al die bestanddele bymekaar te maak.

Die gewoel en gewerskaf in die verskeie kombuise is vir Sussie soos ‘n ontdekkingsreis. Sy skarrel soos ‘n besige eekhoring tussen Oupa en Ouma se skeppingspogings.

As Sussie weer om die hoek verdwyn gaan staan Ouma stil met haar rug teen die toonbank. Sy maak haar oë toe en beleef weer die oomblik toe sy die voordeur oopgemaak het en Adonis voor haar gestaan het. Dit was haar huil-aand en met haar dik oë en rooi-gehuilde neus het sy opgekyk in Adonis se gesig.

Sy verplaas haarself na die oomblik:
Haar oë streel af oor sy gespierde lyf.
Sy bruingebrande voorarms steek uit onder die wip hempsmoue.
Sy sien die grys teen sy slape en die lagplooie om sy oë.
Haar oë dwaal af oor sy plat maag, die getuienis van sy manlikheid wat in sy jeans bult en die gespierde bene wat ‘n verlenging van sy kortbroek is.

Sy laat haar oë deur die lug dwaal: “San … San! Vandag moet jy ‘n teken gee Kindjie. Laat hierdie lieflike, A-graad, prima stuk vleis tog my nemesis wees.”

Toe die ... See more

2 months ago

Ek verlang vanaand huis toe

Een enkel traan
biggel oor my wang
daardie een wat vertel
hoeveel en na julle verlang

As die wolke bo ons rol en maal
met jou slegs 'n paar tree van my drumpel
treur my hart oor my geliefdes
wat my versaak het en ek lewend verloor het
in die proses van vrede wat na eenkant oorhel.

My hart pyn vanaand oor my mense.

© Christo du Plessis – 4 Mei 2019

2 months ago

Ouma en die pleister

Ouma skop die uitskopstoel ver uit en sit gemaklik terug. Sy is lus vir ‘n treurige fliek. Een wat sy kan gebruik om te huil om haar eie hartseer en verlange vir Stefaans en die kinders weg te steek.

Sy rol deur die flieks op die dvd en besluit op ‘Sleepless in Seattle’. Sy teug aan die rooiwyn in die langsteelglas.

Vandag verlang sy na alles en almal wat ver in die verskiet lê.
Haar lenige man met sy gespierde lyf wat haar kon draai en swaai oor die dansvloer en haar kon vermaak met humor en lag. Maar eweneens kon hy haar wegvoer op ‘n romantiese wolk van euforie en passie.

Lank voor die Seattle paartjie rede tot trane gee, stort Ouma al haar eerste sarsie so saam met die wyn.
Sy verberg haar gesig in haar hande en huil droewig oor verlore kanse saam met haar bruidegom wat hopeloos te vroeg vertrek het na ewige plekke waaraan sy nie sommer dink nie.

Snuif-snuif kry sy haarself onder berheer, ‘pause’ die fliek en gaan skink die glas vol.

Nou kan sy oor die volgende verlange treur besluit sy toe sy weer in die stoel reg skuif.

Sy verstik byna in die eerste mondvol toe Sussie skielik langs haar vra: “Hoekom huil Ouma?”
Tussen die hoes en proes deur verduidelik sy dat sy sommer saam met die fliek huil.

“Maar Ouma, dan huil Ouma mos nou vooruit …”

Ouma rol haar oë diep in haar oogkaste. Die soms lastige kind is ook helemal te wys.

“Ouma huil maar solank vir dit wat gaan kom Skat.”

“Het Ouma geweet huil is soos medisyne?”

Ouma ‘pause’ weer haar fliek en kyk verveeld na Sussie met een opgetrekte wenkbrou: “En hoe sal jy daarby uitkom dokter Slim?”

“Ek het gehoor toe Lizzie vir Ousus sê as ‘n kêrel haar hart breek moet sy hard werk en ewe hard huil want werk en huil is soos medisyne. Toe sê sy Ousus moet die skottelgoed was om solank te oefen.”

“Nou het Ousus se kêrel dan haar hart gebreek? Wat het hy gedoen?”

Sussie sug beswaard: “Ek wil nooit ‘n kêrel hê nie Ouma. Greg het vir Ousus gesê as sy hom liefhet sal sy vir hom alles gee. Maar sy kan mos nie vir hom alles van haar gee nie Ouma. Want as sy al haar boeke en klere en goeters vir hom gee gaan sy mos niks oorhê nie. Ek wou nie afluister nie Ouma maar hulle het op ‘n kombers reg onder my kamervenster gelê.”
Die ontsteltenis slaan so plek-plek deur in Sussie se stem.

Ouma se mond hang oop en sonder asem en woord rol sy haar hand deur die pols om vir Sussie aan te moedig om verder te vertel.

“Toe ... See more

2 months ago

Ouma en die spook

Ouma sit op die stoep en hou vir Sussie dop waar sy stadig heen en weer swaai. Die leë swaai langs haar beweeg ligweg.

Ouma frons effens want Sussie babbel soos ‘n goedkoop afslaer. Sy stap nader en Sussie bly skielik stil. Sy blaas haar wange op en frons diep.

“Ouma het haar nou weggejaag!”

“Wie het ek weggejaag?” Sy mik om op die ander swaai te gaan sit maar Sussie se bloedstollende gil “Nee!” laat haar summier terug tree. Haar armhare staan onwillekeurig regop.

“Wat!” roep Ouma verskrik uit.

Sussie sê met ‘n klein stemmetjie: “Ouma kan nou maar sit, sy is weg”

“Wie is weg Skatjie?”

“Mamma …”

Ouma sit haar arm liefdevol op Sussie se skouer: “Sussie jy het nie ‘n mamma nie. Sy is dood.”

“Mamma het gesê Ouma sal so sê. Maar sy sê ek moet vir Ouma sê om te ontspan. Sy is nie hier om kwaad te doen nie.”

Ouma raak bleek en sak op die verbode swaai neer: “Kindjie! Kan jy jou mamma sien? Lyk sy soos die mamma op die foto’s in die huis?”

“Jaa ha … of nee … Ouma sy is vaal”

“Vaal? Hoe bedoel jy vaal my kind?”

Sussie kyk Ouma aan asof sy stom onnosel is: “Soos in grys Ouma. Haar hare en vel en rok is alles dieselfde kleur.”

“Hygent hert!” roep Ouma geskok uit. Rugkant van die een hand teen die voorkop en die ander beangs om haar keel.

“Mamma sê Ouma moet vir Pappa los om ‘n los-gelukkie te soek voor hy te oud raak. Sy sê Ouma moet onthou sy was Pappa se eerste lover en hy weet nie hoe dit met ander vroumense is nie.”

Ouma se oë dop om soos ‘n bobbejaan wat ‘n slang gesien het. Sy kry asemnood en tik haarself liggies op die borskas in die hart se omgewing net om te voorkom dat hy gaan staan.

Sy herleef weer die tyd toe haar seun met die bloedjong meisie voor haar gestaan het en aangekondig het: “ Ma ons is swanger!”
Haar hart het dieselfde manewales uitgehaal as vandag. Die eerste gedagte wat by haar opgekom het was of hierdie arme kind klaar is met skool. Sy het dit dan ook summier gevra.
Sandra was skaam verward maar Ouma het ook ‘n sterk karakter in haar waargeneem toe sy antwoord: “Ek is klaar met my studies as mikro bioloog Mevrou. Ek weet ek en Stefan het oor die tou getrap maar ons is albei maar onkundig in die liefdessake.”

Stefaans het nie op hom laat wag nie: “Geen vrou hoef vir my in te staan nie Sandra. Ek aanvaar my eie verantwoordelikheid Ma, dit was ons albei se eerste keer.”

Ouma het van die een na die ander ... See more

2 months ago

Ouma en die Buurman

Ouma sit op die stoep om haar geheime dampie te slaan.
“Verbeel jou! Die kinders mag ma nooit sien rook nie …” mimiek sy haar seun Stefaans.

Haar hare hang los en golwend oor haar skouers. Kastaiïngbruin het die poppie by die salon gesê want volgens dié is ouma hopeloos te jonk van gees om nou al ‘n grys ouma te wees.

Sy sit nog so met die verbode stokkie tussen die vingers toe sussie skielik agter haar praat.
Sy laat glip die kosbaarheid deur die skaars-groot-genoeg-gaatjie in die blikkie spesiaal vir hierdie doel.

“Wat maak ouma?”

“Ek sit sommer en kyk hoe mooi die tuin is kindjie. Kyk nou net daardie ou pragtige rankrosie wat so oor die muur rank …”

“Wat beteken dit as ‘n mens oor die muur is ouma?”

Ouma kyk vir Sussie verras aan. “Jy is nog te jong om nou al oor die muur te wees skatjie.”

“Is dit net oumense soos ouma wat oor die muur is?” Die frons tussen sussie se oë is twee diep slote waaroor sy oor ‘n paar jaar baie gaan huil.

Die “gmph” glip brommend uit voor sy haar stem onder beheer kry om vir sussie so kalm as moontlik te antwoord.

“Nee my dier. Ouma is nog te jong om oor die muur te wees. Hoekom vra jy?”

“Ek was in my pophuis toe Pappie met oom Dries by die heining gesels het. Toe sê oom Dries die tannie het na die kinders toe getrek want sy dink hy is te orig om op sy jare nog die ding gedoen te wil hê.”

Ouma slaan in sweet uit, hyg na haar asem en probeer haarself met ‘n slap gewrig koel waai.
Haar oë is twee pierings in haar kop toe sy vra: “En toe?” Dis meer ‘n uitroep as vraag maar sussie gaan ongestoord voort.

“Toe sê pappa maar net ‘Ai oom Dries …’ maar toe sê oom Dries Pappa moet end kry om vir hom oom te sê want hulle is darem amper ewe oud.”

Ouma slaan haar oë hemelwaarts en snak floutjies na haar asem.

“En toe kindjie …”

“Pappa het maar net gelag en gesê oom Dries is eerder ouma se maat.”
Ouma kry skielik die energie om kiertsregop te sit en haar hare met ‘n skud van haar kop oor haar skouer te skiet.
Sy streel sussie se hare: “Wat het die oom toe van ouma gesê skat?” vra sy amper stroperig.

“Niks nie ouma. Die oom het net gesê dit is goed die tannie het haar ry gekry want sy is al oor die muur en hy het nog genoeg stamina om ‘n jong enetjie gelukkig te hou.”

Ouma is summier opgepof en ruk haar skouers verergd terug. Sy het haarself nou al in die arms van daardie smaaklike mansmens gesien. Ah! ... See more

2 months ago

Ouma en die dywel

Die fyn stemmetjie van die dogtertjie sing terwyl sy inkleur, afgemete saggies: “Mam … mie ve’tel my elke dag die dy … wel gaan my vang. Ma’vi hom is ek nie bang want ek weet my pa … pie gaan hom moer …”

“Wat sing jy sussie?” vra ouma stadig

“Ek sing van die dywel ouma.”

“Hoekom dan vir die duiwel?”

Sussie sit haar gebalde vuiste in haar sye draai haar kop skeef en sug dramaties: “Nie VIR die dywel nie ouma, VAN die dywel. En ek sing net dat ek nie vir hom bang is nie want pappa het gesê hy moer elke dywel wat naby my of ousus kom.”

Ouma kan nie anders as om agter haar serp te giggel nie. Haar los bolla wip agter in haar nek.

“Nou het daar al ‘n duiwel naby jou of ousus gekom?” Sussie het nou haar nuuskierigheid geprikkel.

“Nie naby MY nie ouma, maar naby OUSUS.”

“O ja en hoe naby het hy dan gekom?” Sy wonder wat volgende gaan kom.

“BAIE naby. Hy het haar gesoen.”

“O aarde het pappa dit gesien?”

“Nee ee. Maar ek het. Ek was in my pophuis onder die akkerboom en hulle was agter die pophuis.

“Seuns soen maar meisies as hulle sestien is. Eendag as jy sestien is gaan daar seuns wees wat jou ook wil soen …”

Die sewejarige se antwoord laat ouma na haar asem snak en sy slaan haar hand oor haar bors waar haar hart veronderstel is om te wees.

“Nee ouma, ek gaan hulle soen nie en ek gaan ook nie laat hulle aan my tieties vat soos die dywel aan ousus s’n gevat het nie.”

“My hart my liewe kind! Wat sê jy?”

Voordat sussie kan antwoord stap ousus by die deur in: “Waarmee is julle twee besig dat ouma, ouma se hart so vashou.”
Sy sien die skrik is sussie se oë in spring en ouma snak weer na haar asem.

“Dra jy weer stories aan snip?” Ousus frons kwaai in sussie se rigting.

“Issie, Issie ek dra nie stories nie.”

Ouma se oë dwaal onwillekeurig na ousus se puntige borsies toe. Pikant maar vol. Sy kan dink dat seuns daaraan wil vat. Maar dit kan moeilikheid voorspel.
Sy wonder of sy dit met die kind se pa moet bespreek. Sy bly nou al vir sewe jaar by Stefaans en die twee meisiekinders. Dit nadat Ansie so tragies dood is net na die kleintjie se geboorte.
Maar as Stefaans sê hy gaan die duiwels op hulle herrie gee wat naby die meisiekinders kom … Sy sal maar self die taak moet afhandel.

Sonder om dit te beplan kom verdedig sy vir sussie: “Sy sing vir my liedjies.”

Ousus snork verontwaardig. “Sy sing deesdae net een liedjie en sy het nie ... See more

« 1 of 4 »

Laat 'n boodskap

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie.