Nasionale Waltons-Griffelkompetisie 2020

Uit die pen van Janru Smit (WAP) – 1ste plek in die kategorie “Kortkuns Graad 10 – 12”

Die waatlemoen-revolusie

‘n Magneetgedrewe trein blits om die skitterende wolkekrabbers wat deel vorm van die nuwe Sentrale. Silwer geboue blink in die son en is geanker in die droë, klipperige grond. Hier staan ek: voete geplant soos ‘n boom wat nie meer bestaan nie.

Die huilende weermagklok dwing my terug na my kamer. Die leë gange eggo met elke tree wat ek gee. Klankdempers skuif teen die mure uit om my teenwoordigheid te versteek. Koel-warm lug stroom oor my tong en tussendeur my lippe. Die melodie fluit deur die gang, maar word onmerkbaar deur die dempers geabsorbeer.

‘n Hologram maak sy verskyning op my 3E-model armband. Al die werkers wat in die Sentrale woon, kry ‘n 3E-model armband. Die groen waatlemoen-diagram herinner my aan my pligte: tuinmaak. ‘n Groot verseëldeur skuif oop terwyl ek my groen tuinhandskoene aantrek. Die reuk van rose oorheers my reuksintuig. Ek ruik die geur van Selonsrose van ver af. My outomatiese ploeg berei die grond voor vir ‘n baie spesiale saadjie – die saadjie van Afrikaans se toekoms. Ek fluit weer my gunsteling melodie op die maat van water wat oor klippies kabbel. Die silwer gevlekte saadjie word neergelê op ‘n bed van humus in die grond.

Die verseëldeur blits weer oop en my groen, temperatuur-weerstandige handskoene word versigtig weggebêre in ‘n kabinet wat outomaties sluit. My voete ken die pad deur die lang, koue gange. Ek voel soos ‘n robot – ‘n 2042-model. My bene buig nie, my gewrigte haak vas (anders as die nuwe 2050-model). ‘n Blou lig flits oor my oë en my kamerdeur sluit oop. My oog vang die bekende teks wat al vir jare op my deur verskyn: “Welcome home, Kyle.”

Ek voel hoe ‘n sweetdruppel oor my wang rol. Die skalpel wig ‘n sag gekweekte waatlemoenpit in twee dele. Ek tel ‘n klein gekodeerde toestel met ‘n mikro-beheer op en laat sak dit stadig by die pit in. ‘n Klop aan my deur word gevolg deur my vriend, Alex, wat by die kamer invaar. Hy gaan sit stadig op my enkelbed en staar stip na my gekodeerde waatlemoenpitte. Ek probeer keer – hy mag dit nie sien nie… 

Die kamer se stroombaan word oorlaai met elektrisiteit en die gloeilampe bars. Die klank van meganiese geraas vul die kamer soos wat die gloeilampe vanself omgeruil word. Alex is weg. Miskien is hy bang vir die donker?  Ek gryp na my kamersleutels en sluit die staaldeur. Die slot klap toe.

Die oomblik wat ek weer aan my mikro-beheer vat, verander die atmosfeer. Die staaldeur bars oop en mans, toegedraai in metaal beskermingsklere, stamp my teen die boekrak vas. Boeke, tuingereedskap en jare se tydskrifversamelings fladder rond. My gekodeerde waatlemoenpitte word vinnig deur ‘n suigpyp verorber. Hý het Afrikaans se laaste hoop vernietig – opgesuig. Alex het my verraai.

***

Ek sit stil – sonder ‘n enkele beweging – buite die Sentrale. Die son brand my vel, ek sien die droë grond en ek voel die wind van mislukking wat oor my waai. Die duiwel self sit langs my op die bankie. Alex se oë is uitdrukkingloos. Sy hande gaan stadig oop en die silwer gevlekte pitte blink in die son. Ek kyk verdwaas na hom. Hy moes die pitte gesteel het. Hy het geweet die Sentrale is bewus van my plan. My bewerige hande gryp die pitte uit Alex se palm en ek worstel oor die droë grond terug na die Sentrale. Die groot staaldeure, wat die Sentrale beskerm, kraak stadig oop en die helder wit lig van die portaal flits in my oë.

My bene ruk my deur die lang gange – dié keer soos ‘n 2050-model robot. Ek hardloop vinniger as enige lewende wese en die dempers steek eers kop uit ná ek deur die gang geblits het. Die verseëldeur skuif oop, die saadjie word haastig in die grond geplant. Ek gaan deur al die funksies op my 3E-armband en my vinger plant op die “waatlemoen” knoppie. 

Presies 56 Afrikaners storm by die gebou uit met waatlemoen hologramme op hulle armbande. Die melodie vul die lug rondom die Sentrale: “Saai die waatlemoen, saai die waatlemoen. My pappa roer die skuitjie, my mamma blaas die fluitjie, my boetie draai die orreltjie. Saai die waatlemoen!” 

Die Sentrale kraak onder die bomme wat ontplof. Afrikaans triomfeer. 

Die Meester van Verdwaal

Die Meester van Verdwaal, ek en die hond maak ‘n pitstop by die voormens prentjies.

Gisteraand se oorskiet ribbetjie laat ‘n subtiele hardekool rook teen die palet en verf ons vingers en lippe blink met vet.

Die spore wat ons volg, raak dowwer en smaller. Pad raak 2 spoor en dan beland ons daar waar die spore so oud en dof is dat ons sug om verder te ry.

Ongerep en wild. Skoon en onverken lê die berge voor ons. Oeroue rivierlopies sonder name, skei en verbind die rooi basaltberge.Ons soek na tekens van mense. Daar is niks. As hier ooit mense was, was dit bitter lank gelede en dan moontlik te voet.

Stilte soos jy net in die woestyn kan kry, hang heilig oor en rondom ons. Selfs Sheela lê stil en rustig. Wakker ogies starend oor die vreemde, wye wêreld.

Stadig kruip die cruizer oor die rooi klippe bokant die rivier se bank. Volg nog ‘n lopie. Agterom ‘n losstaande koppie, en skielik in ‘n oop vlak. Blinkvet gemsbokke wei op groen opslag. Verbaas kyk hul op as hul die vreemde ding op die rand van hul vallei opmerk. Nuuskierig hou hul ons dop. Daar is geen vrees nie. Ons neem foto’s en hulle posseer gemaklik voor die lens.

Dan draai ons terug. Terug na waar daar spore is. Dis heilige grond die. Al wil ons meer sien, dieper in die hart van die wildernis inkruip, verder wegraak in die baarmoeder van die aarde, voel ons dat ons oortree.

Met vol harte en vêr gedagtes, droom ons hardop teenoor mekaar.

Anderdag sal ons terugkom…

Meraai

Mens!

Mens!

My liefste mens, het jy enige idee hoe gelukkig en bevoorreg jy is om te wees?

Net die feit dat jy bestaan maak jou uniek en fantasties, maar ook intiem deel van Die Lewe.

Ons Aarde is ’n wonderlike fantastiese plek om te wees. Selfs tussen – en ten spyte van – die gemors en seer en oorloë en droogtes en brande en derduisende ander aaklige goed wat jou hartseer en bang maak, is daar soveel mooi en geluk en wonderbaarlike ondervindings om in te deel.

Hoe sou ons ooit kon juig en dans oor reën, as ons nie die aakligheid van droogte kon beleef nie?

Hoe sou ons ooit ’n baba (diertjie) kon vashou en vertroetel met verwondering in ons harte as ons nooit die hartseer van weggooi en mishandeling kon sien nie?

Hoe sou ons ooit die kosbaarheid van lewe kon besef, as dood nie deel is van ons ervarings nie?

So kan ek aanhou en voorbeel na voorbeeld noem. Die feit is dat elke ervaring in hierdie lewe deel uitmaak van die mosaiek van Lewe. Dis die modderbruin en gitswart wat die pastelkleure uitlig en verhef.

Verheug jou in jou emosies. Almal van hulle. Lag uitbundig vir jouself in jou oomblik van woede. Spot maar bietjie met jouself as jy trots is op iets wat jy vermag het. Lief jouself in jou tye van hartseer. Wees intens dankbaar as die eensaam jou oorval. Verwonder jou in die ekskwisiete pyn van ’n honger maag en besef jou liggaam is ’n fantastiese masjien. Wees dankbaar vir jou pyn en hanteer dit met deernis.

Die Engelse sê: “Own it”. Alles wat jy voel is JY. Eers wanneer jy ophou veg en jouself begin verheug in alles wat hierdie aarde bied, sal selfs die lelike begin sin kry en vreugde jou vind.

Meraai

Griffel Wenners

Engela Genis – 2 Toekennings

Oomblikke vasgevang in foto’s

My foto-album – een van my mees geliefde besittings. Die goeie ou dae is vasgevang in ‘n beeld op ‘n stuk papier…

Ek blaai dikwels deur my foto-album. Dis een van my heel gunstelling maniere om tyd te verdryf. Elke foto bekyk ek aandagtig en herroep die ou herinneringe.

My babafoto’s gee my soveel vrede – gaan terug na die tyd waar alles net lekker en jolig was. Daar was geen eksamen en geen vriendskapsprobleme nie. Alles was net ‘n plesier vir die klein rondekop dogtertjie.

Graad sewe afskeid. Die foto’s is so mooi, maar die herinneringe is so seer – herinneringe van bedrog en verlore vriendskappe.

My kroonverjaarsdag, een Mei. Daar is foto’s van ‘n witkop dogtertjie in ‘n fraai rokkie. Haar gesiggie is bruin van die sjokoladekoek. ‘n Herinnering wat ek nie het nie, maar die foto’s kan my wys van daardie kosbare tyd.

Ek en my boetie. Ons speel en lag in die foto’s, so natuurlik, so opreg. Kaalvoetkinders in ‘n modderbad, hulle baljaar tog te lekker. Veelkleurige balle en twee klein koppies wat uitsteek bo die water van Oupa se swembad, deurmekaar hare en blink ogies. Skuldige gesiggies met ‘n lekker in elke hand. Kindertjies wat in hulle swembroeke op miniatuur swart motorfietsies in die gang afjaag. Ja, dit was die dae toe ons nog enige iets kon dra. My kinderdae van Adam en Eva se skoene dra.

Jaco, my baba-pop. Baba op die heup en handsak oor die arm loop die dogtertjie die hele wêreld plat in haar ma se skoene. Gesinsfoto en Jaco moet mos ook by wees. Jaco en my boetie met dieselfde klere aan, kamstig ‘n tweeling. Prettige herinneringe van my geliefkooste “kind”.

Ek maak my album toe… ek weet: mense wat verander en my verlaat sal altyd by my bly in my foto-album.

Met trots geborg

So lyk ‘n man

Iemand sê nou die dag  “hulle maak nie meer mans soos in julle se tyd nie” en ek begin herkou hieraan.

Wat het dan verander wat maak dat vandag se mans anders is?

Ek sien hoe die modes verander, die selfoon era neem die mens oor, manne word “huisvrouens” terwyl die vroue broodwinners word. Manne kook kos en karwei kinders skool toe en terug, sport toe en terug terwyl die vrou haar plek in die korporatiewe wereld vol sit.

Ek sien mansmense met slap houdings. Skouertjies wat hang en voete wat sleep met sloffies aan wat lanklaas houding gehad het.

Het die man sy plek verloor, het hy eenvoudig ge-abdikeer of is daar ander redes vir veranderinge in die man se wereld?

Dan dink ek aan my eie ou vader. ‘n Fris man met ‘n doelgerigte stap waarheen hy ookal wou gaan. Hy was baie sterk en hy het leiding in sy huis gegee. Hy het die kinders betrek in die huishouding sodat ma nie alles moes doen en kinders nie leer om die lewe te lewe nie. Hulle moes verantwoordelikhede kry en leer om dit nougeset uit te voer. Kinders moes skool vakansies werk soek waar hulle ‘n geldjie kon verdien het om te spaar vir na matriek.

So het ek my eerste kar met my eie spaargeld gekoop wat ek in vakansie tye verdien het en ek kon van my klere ook self koop.

Pa het oggend en aand godsdiens gehou want dit was die basis waarop hy sy gesinnetjie gevestig het. Pa was ‘n man van sy woord. As hy ja gese het, was dit ja al wou hy agterna sy besluit verander het. En as hy nee gese het kon jy op jou kop staan. Nee is nee.

Pa het altyd sy beloftes nagekom en as dinge so verander het dat hy dit nie kon doen nie, het hy dit uitgepraat met die een waaraan belowe is.
My pa was ‘n reguit man. As iets hom gepla het, het hy dit aangespreek en die resultaat aanvaar. Al het hy soms verloor in die proses. Hy het ons geleer om dinge met belanghebbendes te bepraat sodat alle betrokkenes in ‘n saak elkeen presies weet waar hy staan.

En hy het altyd gese, ” wys my nie wie jou vriende is nie, wys my hoe lyk jou kar en jou skoene, en ek sal jou se wie jy is”.

‘n Trotse man se kar is skoon en daarom breek hy nie maklik nie. En as ‘n man se skoene skoon is, sal hy sy vrou ook goed behandel. (Snaaks hoe gereeld ek na manne se skoene kyk waar daar manne bymekaar is).

Pa het altyd die swakkere beskerm. Hy het diere liefgehad en hulle goed versorg want hulle kon dit nie self doen nie.

Ek dink my pa was ‘n man der manne en ek sou graag soos hy wou wees. Foute en al.

Kortkuns Gr 10 -12 #2

Griffel Wenners

2de plek: Susanne du Toit van WAP, Windhoek

Genadelose genade

(Petteri Sianio)

Die vroeë briesie ritsel die vars groen blare wakker na die lang winterkoue. Kinderlaggies warrel op en meng met die sagte agtergrondmusiek komende uit die sitkamer van die ou klassieke huis. Vrolike stemme smelt in die geselligheid wat homself afspeel in die lowergroen tuin voor die huis. Die huis is wit afgeëts teen die golwende groen heuwels.  Lanings vrugtebome vorm die roete huis toe. Helderkleurige blomme breek die wit mure en die reuk van jasmyn kan duidelik uitgeken word. 

Die afbeelding van ‘n man en ‘n vrou skyn helder teen die wit muur waar hulle grasieus dans.  Klein kinderhandjies klap vrolik saam.  Langs die ou bloekomboom kreun tafels onder borde vol geurige kos en vul die area met harmonie en geluk. 

En dan word die geselligheid gebreek deur die weergalming van die harde klanke van geweerskote.  Verwarring en die reuk van kruit omskep hierdie geselligheid in ‘n warboel van bewegings.  Perdepote klink helder op soos die hoefysters die plaveisel tref.  Skril stemmetjies meng met die angs van onsekerheid.  Bevele word uitgeskree en almal word soos vasgekeerde diere omsingel. 

‘n Dreigende soektog word geloods en soldate in bruin uniforms geklee, marsjeer tussen hulle deur.  Voetstappe weerklink op die houttrappe van die huis.  ‘n Skaduwee skuif stil-stil agter die eeu-oue staanhorlosie in die hoek van die sitkamer.  Stewels klink helder op en die asemhalings skeur die oomblik.  Die formidabele skaduwee smelt ineen met die afbeelding van die staanhorlosie en tyd gaan staan stil.  Sekondes tik af.  Die reuk van sweet en angs vul die vertrek soos  vyand en vriende mekaar aanvoel, maar fisies ontwyk.  Kamerdeure word oop en toe gemaak en die soektog duur voort.  Die lang geweefde gordyne hang swaar en geruisloos, terwyl die miershoop van bedrywighede die lug vul.  Swaar voetstappe sleep tot voor die staanhorlosie en sekondes word minute en ewig word ‘n moontlikheid.  Die staanhorlosie slaan hard en stadig begin die tyd weer tik-tik.

Bruin uniforms en swaar stewels beweeg uit en in gelid verlaat die bedreigings die huis en saam ook die angs wat soos ‘n donderslag gedreig het. 

‘n Skaduwee verskyn van agter die staanhorlosie en die groot beeld van ‘n man kom staan weer sy plek vol voor sy vrou en kinders.  Genade knak sy knieë en hy sak stadig neer tot op die plaveisel.  Liefde en verligting slaan sy arms om die ewigheid van nou.

Met trots geborg

Kortkuns Gr 8 – 9 #2

Griffel Wenners

2de Plek Gr 8 – 9 – Engela Genis

WHS, Windhoek. (Sy het ook die derde plek verower, maar op grond van die kompetisiereëls, ontvang sy slegs haar beste prestasie.)

My kaalvoetdae op die plaas

Die skoolklok lui. Uiteindelik het die vakansie aangebreek! Ek gryp my boeke en prop dit in my tas. My maag borrel van die opwinding. Ek gaan saam met my neefs plaas toe!

Na drie ure se ry kom ons oplaas by die plaas aan. Ek en Pieter hardloop tot by die groot wit hek, klim oor en jaag resies tot in die Skaaprivier. Die water is heerlik koel nadat ek my warm gehardloop het. Ek asem die vars lug diep in.

Ek staan nog so en geniet die koeligheid toe iets my onverwags agter my kop tref. ’n Modderbal! Nou begin die oorlog. Ek en Pieter is saam in ’n span, ons twee teen Adriaan en Gerhard. Die “ Veldvinke” teen die “Bosbobbejane”. Soos blits raap ons ’n paar klippe bymekaar en bou ’n muur vir skuiling. Ek maak die modderballe en Pieter vuur hulle af. Na ’n ruk ruil ons om. ’n Modderbal tref my reg in die gesig dat ek net sterre sien! Gou-gou is ek weer regop en die Bosbobbejane moet maar net koes en keer. Ons oorlogstrategie het gewerk soos ’n bom, die Bosbobbejane gee oor en ons wen die titel van “Moddermeesters”. Wat ’n eer!

Ons hardloop deur die sproeiers om skoon te kom en vat die pad beeskraal toe. Elkeen soek ’n stok en ons begin die beeste rondjaag. Ek skrik my boeglam toe die een bees skielik omdraai en in my rigting storm. Sy hoewe dawer op die grond soos hy al hoe nader kom … Adriaan is gelukkig naby en met ’n paar wilde swaaie van sy stok jaag hy die bees weer in die teenoorgestelde rigting. In die verte kom Oom Jan aangestap, hy lyk nie baie ingenome met die saak nie … Nou staan ons in ’n ry en wag ons pak af.

Na ses van die bestes gaan speel ons maar eerder seerower. Ons klouter rond in ons boomskepe en swaai rond aan toue. Ons silwer swaarde blits gevaarlik in die son. Kaptein Grootbek Gerhardus se skatte word gesteel deur Seerower Een-oog Adriaan en nou raak die speletjie eers pret! Ons speel en lawaai tot die son water trek en die uile begin roep.

Na aandete spring ons almal deur die bad en trek ons snoesige nagklere aan. Tannie Marie lees vir ons “Jakkals en Wolf”. Geamuseerd luister ons met groot oë na al die goed wat Jakkals en Wolf aanvang. Hulle het wraggies alweer boer se skape gesteel!

Doodmoeg en dolgelukkig kruip ek diep onder my komberse in. My ooglede raak swaar en ek droom van al die avonture wat ons nog op die plaas gaan hê.

Met trots geborg

COUNTRY HEIMWEE

Liewe DNS’er, ek hoor in die verte ‘n radio speel country musiek en die onderstaande prentjie kom by my op. In my storm en drang jare het ek in Windhoek gewoon en sluit my skrywe af met ‘n tikseltjie onthou van daardie tyd. Hoop julle geniet die een.

WESTERN SALOON

Ek stap in by die swaaideure van die enigste kroeg en hotel op die klein dorpie waar ontwikkeling van die omgewing sy ontstaan gekry het.

Buite staan perde aan ‘n reëing vas en dit reën saggies terwyl  iemand op ‘n klavier in die kroeg ‘n honkey tonk wysie tokkel.  Sy voete trap ‘n riel op die plank vloer wat lyk of hy op warme kole loop.  ‘n Ander een, wat duidelik meer as een druiwe korrel in verwerkte vorm gesluk het, probeer saam sing. Sy stem stry verbete om wysie te hou maar so af en toe spring daar ‘n jodel uit wat kompleet klink of iemand op ‘n kat se stert getrap het maar die glimlag op die sanger se gesig spreek van momentele geluk en lekkerte wat regmaak vir ‘n kopseer  die volgende dag en gedagtes wat die vog van die druif uit sy lewe gaan verban. Twee voortande van die sanger is gebreek, moontlik weens ‘n geveg voorheen en die “s” se uitspraak klink eerder soos sjewe sjakke sjout want die glimlag op sy gesig laat nie toe dat sy onder en bo-lip lank genoeg sluit om woorde reg uit te spreek nie.

“Hand me down that wottel of sequila “ sing hy vir die meisie agter die toonbank en trap twee tree vorentoe, een sywaarts en twee terug en beland met ‘n sug op die sofa wat neffens die klavier staan en daar sit hy.  Sy arms wil hom nie genoeg stut om op te staan nie en sy bene vou soos swembad noodles onder sy gewig wat dreig om hulle te gebruik. Die spore aan sy stewels klingel moedig om hom te laat weet hulle is nie weg nie.

Links van die swaai deure sit ‘n paar manne en kaart speel.  Gesigte uitdrukkingloos.  Oë nou getrek dat niemand tog enige emosie moet lees nie.  Elke paar lippe klou verbete vas aan ‘n rokende sigaar in die een mondhoek wat nou en dan soos ‘n klein stoom treintjie ‘n wolkie uitstoot om te wys daar is nog lewe.  Kaarte wissel hande en  geld word met minagting neergegooi om die beeld van selfversekerdheid verder uit te dra.  “Don’t count your money when the dealen’s done” klink op van die klavier se kant af en die spanning onder die spelers is duidelik sigbaar hoewel hulle voorgee om rustig en berekenend te wees.  Poef, poef stoom die sigare een na die ander en die deler werk versigtig om die spelers betrokke te hou.

Die meubels in die kroeg is modern vir die tyd en duidelik sorgsaam met die hand gemaak.  Teen die mure hang ou gewere en pistole wat uit die oorlog kom wat die westerlinge teen plaaslike volke van die tyd geveg het. En ‘n ou wawiel en “wanted” plakkate  vir skelms wat gesoek word.  Een geweer se loop het oopgebars  en ‘n swaard wat iemand iets mee gekap het en vol happe is, hang verder weg.  Die spieels teen die mure lyk of hulle al te veel gesigte en gebeure gesien het want daar is ‘n dofheid wat geen prentjie meer baie duidelik teruggee nie.

By die toonbank sit ‘n paar manne en drink. Elkeen het ‘n bottel  met ‘n klein glasie wat gereeld volgemaak en agter in die keel gegooi word.  Gesigte trek ‘n gril vir die smaak wat die tong tref want die goed smaak nie lekker nie, dit maak net lekker.  Hulle is almal duidelik op hulle hoede want vir elke kraak van die swaai deure kyk almal versigtig en nuuskierig om om die nuwe aankomeling te takseer en te weet wie hy is.

Die kaggel vuur brand gesellig in die een hoek en ‘n paar dames met wye rokke en lae halse waarvan die prentjie soos ‘n nuwerwetse kitskos restaurant advertensie lyk ,kyk ook belangstellend na elke nuweling.  Lippies en wangetjies is baie baie rooi en die oë geplak met genoeg blousel om ‘n hele hotel se lakens spierwit skoon te was.  Wimpertjies wat met inlegsels verleng is knip stadig en versluier die blink oë wat dit laat lyk soos ‘n neon advertensie wat van boodskap verander en ‘n elektriese impuls by tye verloor om langer te neem om te ruil as wat nodig is.

Die ou op die sofa is baie ongelukkig met die sheriff wat op sy hand getrap het toe hy by die kroeg wou uitkruip.  Hy dreig om die gereg van die dorp hof toe te vat oor die disrespek wat die sheriff hom betoon het.  Hy is baie haastig om buite te kom want die eentand kelnerin wat hy nounet ontmoet het en nie eers haar naam ken nie, het gesê sy sal met hom trou en hierdie kans kan hy nie laat verbygaan nie.   Die pianis kap nou die klavier met mening om sy klanke bo die geruis van die kroeg te laat geld terwyl ‘n country orkes gereed maak om te speel.  Daar is kitare en viole en die onmisbare steel guitar wat in elke lied die geloei van die wind laat hoor om die ervaring van elke lied met passie tuis te bring.  En ‘n banjo speler wat tussenin sy stem met mening uitbring om ook sy bydrae te beklemtoon.  Die voorsanger nooi iemand om saam met hom te kom, skoene uit te skop, die ligte af te sit en ‘n aand van passie mee te maak.  Elkeen van die orkes lede het cowboy hoede op wat laag oor die oë hang sodat die meisies daar nie kan sien wanneer hulle onderlangs beloer word nie.  Net so swaai die hoek se dames die groot “M” advertensies met swier rond vir voornemende gebruikers om te waardeer.

Die drank vloei en die mense lag en gesels oor wie weet wat alles en die hotelier glimlag breed want die wolle rol en die sakke word vol.  Die trappe wat na die bo-vertekke toe loop dra swaar verkeer weens die verdowing van sinne wat manne kry as die wingerdstok se wortels te diep in sy hart kom nesskop en die stof  en sweet van die lang rit te perd sy klere soos gestyselde lappe om sy lyf laat sit. Stoppelbaarde kort net ‘n cut throat skeermes, ‘n skeer kwassie en warm water om verdere groei in te perk en die draer weer soos iets te laat lyk wat in die samelewing opgeneem kan word.  Slierterige hare wat dae laas bietjie water gesien het moet gewas word en sokkies wat vanself regop staan en die vorm van die stewel waarin dit diens doen aangeneem het.  

‘n Paar casa novas wat onder die bedekking van sweet, stof en nog sweet en nog stof soos uitgediende slang vangers gelyk het, kom die trappe af  na die bad en skeer sessie,  en laat die “M”  advertensie draers weer met hoop vir die mensdom na nuwe besigheid uitreik.  Tande wys en wimpers flikker opnuut om die nuwelinge te verwelkom want netnou praat die tequila weer ons taal.

Die perde staan buite sopnat gereën en wag geduldig vir hulle ruiters om strompelend uit ‘n plek te kom waar daar net geraas word en soms ‘n skoot of twee van ‘n six shooter gehoor kan word as iemand en iemand anders daar binne oor ‘n saak verskil. ‘n Geluid wat perde van die tyd goed ken.  Hulle weet ook om versigtig te trap as ruiter in die saal is want uit die saal val gebeur maklik as die greep op die lewe effens verloor is.  Maar hulle gaan nog lank wag want Goodnight Irene word dalk eers heelwat later gespeel.  Hier maak die kroeg toe wanneer daar nie meer gelag word nie en elke stoel in die vertek beset word met ‘n zombie-agtige figuur wat voor hom uit staar soos iemand wat hout soek en die koppie wikkel onvas op die nek rond wat hom nie meer kan regop hou nie en die oë net so dof soos die spieëls teen die mure lyk. Elke oog kyk waar hy wil en om op iets te focus vat baie konsentrasie want die kop, nek en oë volg mekaar teësinnig in dieselfde rigting.

Hier stap ‘n groot man nou in.  Die geluide in die kroeg versag merkbaar want by die toonbank sit ‘n aantreklike vrou .  Het haar in ‘n spieel gesien en besluit om kennis te maak.  Die groot man in die spieël  stap reguit na haar toe.  Hy het groot vereelte hande wat duidelik harde werk gewoond is en ek verbeel my vir ‘n oomblik dat ek oorlede is.  Hy kom staan by haar en hy bewe soos ‘n riet.  Ignoreer almal om hom  en sê dat sy nou ‘n goeie tyd gekies het om hom te verlaat terwyl die oes op die veld ryp is en daar vier honger kindertjies in die huis is.  Ek weet nie wat om te doen nie. Sit net versteend in my stoel en verloor die mistigheid wat ook my oë verdof het en sien die tragedie wat voor my afspeel.  Ek het die wil om te sluk verloor en sien net die vlamme van die vuur in die kaggel teen my glas weerkaats.  Die lewe staan stil en soos baie ander staar ek ook net voor my in ‘n tydgleuf waar die verlede soos ‘n rolprent ook in my gedagtes afspeel. Die stof op die toonbank praat ook met my.

Ek dink aan dae wat nutteloos verbygegaan het en iewers in die asdrom van die lewe lê en verrot.  En ek wonder wat die nut van Sheila en haar tequila is en die ligte afsit met iemand wat  skaars bekend, en die uittand kelnerin wat sommer met die top heavy kruiper wil trou op wie se hand die sheriff getrap het.

En toe word ek wakker en sien die grys mure om my en weet dat dit net ‘n droom was soos in die bekende liedjie beskryf is wat praat oor die sad old padre en die groen gras waarop Mary en ek so gereeld gespeel het.  Hier gaan die lekkerte van die lewe by ‘n mens verby en voeg geen waarde toe nie. Nutteloos en tyd verkwistend.   Soos die Prediker skryf; Dis net’n gejaag na wind.

Ek hou van Country musiek.  Elke liedjie vertel ‘n storie. Soms tragies en soms plesierig en die instrumente wat dit vergesel onderskryf die gevoel van wat gebeur.  As die viool en die steel guitar kerm om klem te lê op die gebeure, roer dit my hart se snare en stem ek saam met die sangeres wat gevra het om die lewe een dag op ‘n slag te kry en te doen wat gedoen moet word.

Nie baie lang jare terug nie, in Windhoek se Ausspannplatz was daar ‘n hotel genaamd Wesfälisher Hoff waar dit amper gegaan het soos hierbo.  Kyk, as jy lus was vir een sluk bier en ses fights voor die tweede, moes jy daarheen gaan.  Groot manne met groot hande en vroue met kekkel laggies was volop en polisie karre het soms vanself van die stasie af vertrek om hulle bestuurders hotel toe te vat om ‘n nuwe fight te gaan aanskou. Bloed, spoeg en………….

Maar net hier was daar nie reëlings vir perde nie maar parkeerplek vir Datsun SSS’e, en Capri Peranas en  Shev SS’e wat nie sonder tollende wiele kon wegtrek en mekaar “dice” nie.  Six shooters was nie gedra nie maar kort broeke met lang sokkies met ‘n staal kam en manne met lang kuiwe wat gereeld met ‘n swaai van die kop in plek geskud is.  En Gunsten en Texan plain.

Good Night Irene good night Irene, I’ll see you in my dream!!!  En selfs die perde weet dis huistoegaan tyd.  Waar’s my kar?????

KORTKUNS GR. 6 – 7 #2

Griffel Wenners

TWEEDE PLEK:  LUCA COFFEE, WINDHOEK GYMNASIUM

Daar is nie meer werk nie!!

Dis 24 Desember en Kersvader se spesiale Jingle Bells-alarm gaan klokslag 03:00 af … soos elke jaar vantevore. Hy gee een laaste snork deur sy dik, wit snor en besef dan dat dit mos die lekkerste dag van die jaar in die Noordpool is!  Hy wikkel sy groot voete opgewonde, en sy pantoffels se klokkies klingel vrolik die laaste versie van Jingle Bells saam.  Maar dan kom daar skielik ‘n Vreemde Vlieënde Voorwerp deur die lug gevlieg en voor hy kon keer, tref ‘n soetkoekie, so groot soos sy gewese boepens, hom.  Nou’s hy nugter wakker en die nare waarheid tref hom selfs harder.  “Ek is ge-retrench!”  Ja, jou wraggies … liewe Kersvader en sy klein dwergbende is werkloos!  Erger nog:  die Paashaas, Tandemuis en Klaasvakie sit in presies dieselfde bootjie!

Kersvader gly traag uit die bed.  Mens kan ook net só lank Netflix kyk.  Hy gaan staan voor die spieël en bekyk sy uitgeteerde Kersvader-lyfie. “My liewe vrou, dis mos jóú skuld dat ek so wegsmelt.  ‘n Kersfeeskoekie is mos nie ‘n koekie sonder regte meel nie?” kla Kersvader.  “Miskien nie, maar vandag se mense glo mos glutenvry is die moderne weergawe van Weighless!” sê Paashaas.  “Hoekom, dink julle, steek mense nie meer so graag paaseiers weg nie?  Want gewone sjokolade is mos nie meer goed genoeg nie.”  Kersvader en Paashaas kyk vir mekaar en skud maar net hulle koppe.

“En om nie eers van hulle slaapgeite te praat nie!” sê Klaasvakie terwyl hy die sandjies uit sy lui ogies vee.  “My sandjies is mos nie meer goed genoeg vir daai Japsnoete nie.  Deesdae moet die mense mos ‘n pilletjie drink om te kan slaap of joga doen om kamstig te kan rustig raak.” 

“Wat ‘n klomp nonsens!” gil Tandemuis met sy fyn stemmetjie.  “Kry jy ook so swaar?” vra Kersvader. 

“Julle wil nie weet nie! My tandekasteel staan al vir meer as ‘n jaar en stof vergader, want daar’s net nie meer tande nie.” 

“Hoekom nie?” val Paashaas hom in die rede. 

“Het julle nog nooit van Vegan gehoor nie?” 

“Wat op aarde is dit?” vra Kersvader.  “Al wat ek weet, is dat melk uit is soos koekies in ʼn weeshuis, want dit kom mos van ‘n koei af.” 

“En wat het dít met die prys van eiers te doen?” vra Klaasvakie. 

“Goeie vraag, want eiers is ook uit!” 

“Wat Tandemuis eintlik probeer sê, is dat Vegan ouens niks eet wat van ‘n dier af kom nie,” sê Kersmoeder.  “Dié dat die volksvreemde kinders van vandag se tandjies so vrot is … van te min kalsium!”  En daar tref die harde werklikheid vir Tandemuis:  hy gaan nooit ryk word nie, want daar is eenvoudig te min gesonde tandjies!

So sit Kersvader, Kersmoeder, Klaasvakie, Paashaas en Tandemuis om die etenstafel en kom met ‘n groot skok agter:  “Ons is ge-retrench!!” 

G’n wonder hulle moes beurte maak om daardie een groot soetkoekie in ʼn koppie sójamelk te doop nie, want daar is nie meer werk nie en ook nie geld vir nog nie …

Met trots geborg

DIE SKRYFSPORE GRIFFEL VOORT!

Die 2019 Nasionale Waltons-Griffelkompetisie was weereens ’n groot sukses. Altesaam 12 skole oor Namibië het deelgeneem.
50 kortkuns- en 78 digkunsstukke is ontvang. Die beoordelaars ontvang die stukke anoniem.
Baie geluk aan elke deelnemer!
Die NASIONALE WALTONS-GRIFFEL SKRYFKOMPETISIE word sedert 2007 deur WAP (Windhoek Afrikaanse Privaatskool) geloods. Die doel van die kompetisie is om kreatiewe skrywers aan ‘n groter leserspubliek bloot te stel.

‘n Hoogtepunt vanjaar is dat Karli Rudolph (WBPHS) die wenner in Kortkuns sowel as Digkuns is.
Twee ander deelnemers, Jana van Zijl (Pro- Ed Akademie) en Engela Genis (WHS), het beide meer as een plek in ‘n kategorie losgeskryf: Van Zyl was eerste én tweede in die kategorie Digkuns Gr. 10 – 12. Genis het ‘n tweede en derde plek in die kategorie Kortkuns gr. 8/9 verdien. Volgens ‘n besluit van die ouers en deelnemers self tydens ‘n vergadering in 2009 het elkeen egter net haar beste toekenning ontvang sodat meer deelnemers in wenposisies betrek kan word.

Lees meer DIE SKRYFSPORE GRIFFEL VOORT!

Ja, Jan Alleman …

Sommer net – deur Ta’ Meraai

Ag jong ek wou al so lankal terugskryf, maar dit was ‘n paar maande van breke en breuke.

Die een demmitse ding na die ander het speek gebreek en die wiele bly stukkend.

Die moeilikheid het al hier einde 2018 se kant begin. Klein jakkaltjies … Probleem is teen die tyd wat ek begin besef het – toe staan die moeilikheid geil op die land. Dis tog vreemd hoe ons so blindloop tussen die probleme. Jy sien en weet en neem selfs so in die verbygaan notisie – en stel dan uit vir later, want dis mos nog nie ernstig nie.

Seker die dat ons in Afrikaans so baie spreekwoorde daarvoor het. Die laaste druppel wat die emmer laat oorloop. Of die strooihalm wat die kameel se rug knak.

In elk geval – hierdie jaar is op ‘n stewige drafstap oppad middel toe en die meeste van die vet jakkalse (hulle het nie klein gebly nie) is geslag en die velletjies brei mooi vir ‘n winterskaros.

Ek wou jou maar net laat weet dat alles weer glad loop en sien tog uit na jou volgende gesels.

Stuur groete vir die vrou en soen die kleinkenners – hulle is tog al wat nou nog ‘n sonopkoms die moeite werd maak.

Liefgroete

Ta’ Meraai