Die Wêreld is Reg?

Deur: Jan N. Alleman

Hi Ta’ Meraai,

Ek skryf sommer net.

Nee, eintlik skryf ek om te sê hierdie jaar het my bestorm. Kompleet nes my oom se befoeterde ou  Brahman bul dit sou doen. ’n Spreekwoordelike bul in ‘n glas winkeltjie. Nou lê my drome, wat ek doer op Voëlroepersfontein se stoep gedroom het, op die vloer versprei, amper soos ‘n oorvol boks legkaartstukke wat op die vloer geval het.

Stadig, op my kniegies, sal ek maar die stukkies by mekaar skraap en weer begin bou en kyk wat pas waar. Die tyd snel voort en die jaar se lont brand korter. Maar, miskien is dit goed so, al hierdie voortsnellery, want dan kom die trein vinniger by die stasie uit. En, Ja, Ta’ Meraai, ek weet mens begin nie ‘n sin met en nie, die bene raak nie jonger nie. Daar’s nie meer regtig sprake van huppel oor die klippe nie. Net voort struikel! So wat kan snel moet maar snel.

Die reën het ook nog nie gekom nie en die viervoet kinders van die veld gaan sukkel hierdie jaar. Dis droog en daar gaan hongersnood in hulle land wees, maar nie so groot hongersnood soos in die twee voetvolk se land nie. Nee, in die tweevoet volk se veld is daar ook hongersnood, maar dit is ‘n ander soort hongersnood. Dis ‘n hongersnood aan eerlikheid, opregtheid, en ordentlikheid. Dis ‘n hongersnood van omgee vir ander wesens, tweevoet, viervoet en die voetlose volkies van die veld. Maar gierigheid het hulle pense vol wind gemaak en hulle dink hulle is versadig. Hulle belieg hulle self.

Ta’ Meraai, ek sukkel maar met die mensdom. Wie het gedink ons moet praat van mensdom? Dis seker maar iemand wat verstaan het van dom. Mense maak hope skuld om goeters te koop wat hulle nie gaan gebruik nie. Alles om ander mense te beïndruk van wie hulle nie hou nie. Ons almal ken die storie. Dis dom, maar mensdom maak so. Dan praat hulle van rykdom!

Mensdom laat te veel bees al die gras van die vlaktes opvreet en dan loop die viervoet kinders na ’n ander vlakte. Dan kom vreet die leeus hulle beeste. Dan ruk hulle vir hulle op en vermoor die groot jagters van die veld. Maar ons noem vooruitgang en vooruitgang bring rykdom en as ek meer rykdom as my buurman het dan’s die wêreld reg. Dan klim ons op sosiale media en skel almal uit omdat daar geen beheer oor die arm gepeupel op die straat hoeke is nie. Miskien, na al die geskryf verstaan ek mensdom en rykdom bietjie beter.

Ta’ Meraai, dis sommer net ek, Jan, wat bietjie skryf. Moenie bekommerd wees nie, die wêreld is reg…   

Vrymaker


© Jaco Groenewald

Elke haar staan soos soldate ingebaan
hoendervleis van kroontjie tot toontjie
as wel die oë die venster van die siel is
die vel die plek waar wisseltrofees staan

Uit my binnekamer ñ stem se angs-sein
bring my vir ñ kortstondige blik tot halt
maar asem haal en dink voor jy praat..?
slegs ñ gawe gegee aan die skoon en rein

Soos ñ renperd reg vir die hek se oopslaan
haas my hofie na handgemaakte spoke
warmbloedig gemaak sonder ommekeer
toe jou bom-botsing met my wentelbaan

Nes ñ kurkprop op die oseaan rondgeswerf
elke golfbesluit geneem sonder my seël
elke stormwind wil dien as ñ kristalkyker
tot jy jou naam op my hart moes kom kerf

Jesus het jou lief

Dit is net die Heer

Wat jou kan oortiug om te bekeer

Dan wil jy hê meer en meer

Van wat die Heer jou kan leer

Ek maak heel en Ek genees

Aanvaar jy net die Heilige Gees

In my arms wil Ek jou vas hou

Doen My wil en wees getrou

‘n Groot getuie sal jy vir my wees

Selfs daar waar hulle van jou gaan lees

Orals oor sal jy van My getuig

En met My teenwoordigheid

Sal hulle My toejuig!

Katrien

eie foto

In die Weskaap

Wat ek vandag hier beleef

Sal ek nimmer ooit vergeet

Met blomme wat dans in die wind

Net so uitgelate soos ‘n kind

Die kleure het my weg gevoer

Op ‘n rustige gemoets toer

Die blomme is onbeskryflik mooi

Ek moet myself weer hierheen nooi

Om self die blomme so te kan aanskou

Sal ek my lewe lank onthou

Met ‘n mengelmoes van kleur so mooi

Die natuur so in blomme getooi

Katrien

eie foto

Vrees nie

Wat is daar te vrees

Met  Jesus aan ons sy

Hoe wonderlik kan die lewe wees

As ons vas glo en bely

Jesus het vir ons gestref

Hy is daar  vir swaar en seer

Hy wil ons daagliks net bederf

Al wat Hy vra is dat ons bekeer

Op die Glorie van Jesus sal ons ry

Sy wil vir ons, sal ons dan kry

Ag hoe lekker is dit nie om te weet

Dat Hy sal ons nimmer as te ooit vergeet

Katrien

eie foto

Wees vry

O hoe heerlik is die lewe nie

Wanneer ‘n mens kan deel

Die Here wys jou altyd wie

En Hy sal ‘n ontmoeting reel

Dis so heerlik om te weet

Dat Sy Gees die leiding neem!

Wat Hy ons leer moet ons nooit vergeet

Gaan vertel dit aan elkeen

So sê die Heer: “ons moet getuig”

Om stil te bly is tog verkeerd

En ons harte sal dan juig

Want die smal pad voel dan breed

As ons ‘n ander nie kan voer

Loop ons ‘n groot gevaar

Want om te stoor soos ‘n gierige boer

Sal als in ons laat serf, sowaar

Katrien

eie foto

Die Boek

Dit is altyd nodig om te weet

Dat Jesus het jou lief

En ons moet nimmer ooit vergeet

Die Bybel is ‘n brief

‘n Liefdes brief geskryf vir jou en my

Met aanwysings om op Sy pad te bly

Om die Bybel altyd goed te lees

Moet vir my en jou baie kosbaar wees

Die Here sê: “kom na My, groot en klein”

‘n Lewens pad het Ek met elke een

Ek sal jou was en maak jou rein

As jy wil, kan jy op My skouer ween

Ja, die Bybel is ‘n heilige boek

En ons hoef nie veel verder te soek

Vir vreugde, geluk en voorsiening kan ons vra

Want as ons die aanwysings volg, sê Jesus altyd JA!

Katrien

eie foto

Die vrou

Eendag was daar ‘n vrou

Sy was nie baie klein gebou

Sy het ‘n hart vir mense gehad

En was beskikbaar van vroeg tot laat

Met haar volla was sy in haar glorie

Maar ai, toe wou sy nie hoor nie

Sy kon soms ook baie praat

En sy was almal se beste maat

Vir die Here het sy ook gewerk

In haar geloof was sy altyd sterk

Mag die Here se sëen altyd op haar rus

Al voel haar vuurtjie soms geblus

Katrien

Sonder Naam

 

Ek wil ‘n gedigie skryf,

Oor ‘n intresante bedryf.

Die onderwerp is ‘n soliede ding,

Wat baie gedagtes weer terug bring.

Oor al die jare heen,

Is daar lag en daar is ween.

Daar is lelik en daar is mooi,

Daar is kleure soos wit en rooi.

Ja, hy was aanterklik en hy was blas,

Toe hy skiedelik net daar was.

Sy oë is blou en hy’s gebou,

Hy was ‘n regte “casanova” ou.

Oor mooi en lelik kan mens nie stry,

Elke mens kan tyd aan sy eie gedagtes wei.

My hart het geklop en my bene was lam,

Dit wat hier staan is sowaar ‘n man!

Hy het gedraai en na my gekyk,

Met oë wat mens wil laat beswyk.

Ek vat sy hand en stel my voor,

Sy stem was soos musiek in my oor.

Sy aksent sal ek nooit vergeet.

Eendag sal ek hom weer sien, ek weet,

Dan, met al die mooi wat uit hom straal,

Sal ek dan aan hom sê “vaarwel”!

Katrien

Ek Genees

Wie kan die hart van die mens beter as Ek verstaan?

Wie het met meer pyn as Ek deur die lewe gegaan?

Ja, Ek maak heel en Ek genees,

Maar My kind,  jy sal moet geduldig wees.

Onthou ‘n diep sny wat te vinnig heg,

Is nog vuil van binne, al lyk hy reg.

Dan moet ‘n mens deur al die pyn weer gaan,

Om die kieme wat nog binne is te verslaan.

So, op My tyd sal Ek jou heel,

Al voel die pyn soms vir jou te veel.

Laat Ek jou salf met my liefde en genade nou,

Laat My toe om jou styf in My arms vas te hou.

Op My tyd sal Ek jou genees,

Sodat jy weer perfek van binne kan wees.

Al wat Ek vra is bly by My, en bly getrou,

Onthou jy is My perfekte werk, en Ek is lief vir jou!

Katrien

eie foto

Wat van my!

Hoe maklik is dit nie om te sê:

Byt vas, die lewe moet aangaan.

Hoe maklik is dit nie om te sê:

Toe maar,  ek verstaan.

Hoe maklik sê die mense nie:

“Alles kom weer reg jy weet”

Hoe maklik sê die mense nie:

Jy moet maar vergewe en vergeet.

Ek wens net iemand wil verstaan!

In myself is ek besig om te vergaan.

Wat gaan van my oorbly as ek eendag groot is!

Wat gaan ek maak as alles hier binne in my dood is?

Ek het nie meer krag om te baklei,

Teen dit wat my elke dag onder kry.

Hoekom is die lewe tog so wreed,

Dat hulle van ons kinders se pyn nie weet!

Katrien

eie

‘In Lewende Lywe’

Dialoog verhaal. Verskyn ook in Koos Magazine se Maart uitgawe.

In lewende lywe.
© Jaco Groenewald

“Stefaans, kom kyk hier.”
“Wat nou weer Japie? Ek sien deur jou!”
“Nuwe ou, hy praat met Kerneels.”
“Oh, salig onbewus.”
“Presies! Gaan ons bietjie pret hê?”
“Soek julle twee weer vermaak?”
“Dis die bier Gawie, dit gaan regdeur my!”
“En julle grappies bly dieselfde. Hoekom beweeg julle nie aan nie?”
“Hoor wie praat! Jy sit al hier van 1978 af Gawie.”
“Ja, maar ek weet wat op my wag!”
“Hoe nou? Jy kan mos nie dit weet nie.”
“Glo my ek weet Japie! As ek gelukkig is, gaan die knakstert my kry.”
“Nee wag-wag! Hoop jy om hel toe te gaan?”
“Ja Stefaans! Is dit so moeilik om te glo?”
“Ja wel…. Eerste spook wat hel, bo saligheid verkies…”
“Gmmmmpffff. Saligheid. My vroutjie wag daar. Ek kies eerder Lucifer.”
“So erg?”
“Gawie, ek het eenmaal saam my bierman die wingerdwa gery, en effens laat tuis gekom. Toe steek sy my met ñ spitvurk!”
“Ek is seker sy sou jou al vergewe het.”
“Met rotgif? Ek was by haar begrafnis, saam met Betty Green. Die Ingelse meisie op die dorp.”
“Sjoe Gawie!”
“Die volgende dag toe rol ek die tjor. Sê jy vir my…. Sou jy ingegaan het?”

“Kyk hoe sit die kroeglopers en maak of hulle drink!”
“Jis Kerneels. Sien jy het ñ nuwe slagoffer. Waar is hy nou?”
“Hou jou in Japie. Die man is op na sy kamer toe. Hy dink hy pak uit.”

“Kyk die sot! Kom sit sommer op my skoot!”
“Hahaha. Ai ou Gawie. Hy kan jou mos nie sien nie. Hy is net ñ venter, vertrek weer môre.”
“Ek gee nie om nie Kerneels! Maniere kos niks. Wat is sy kamer nommer? Vanaand tjop hy af!”
“Ai ou Gawie!”
“Terwyl julle so op my pik. Wat is julle ekskuus?”
“Ek geniet nog die dwaalwandel.”
“Regtig Stefaans?”
“Ek is nou eers ñ week ñ paaiboelie!”
“Japie?”
“Ek wag dat my vrou gaan. As sy trou voor dit, gaan ek daar loop spook. Waar is Kerneels?”
“Hy maak maar so.”
“Gawie, jy is al lank hier, weet jy wat Kerneels se storie is? Hy is so vaag oor die saak.”
“Dis ñ baie lang en baie hartseer verhaal.”
“Tyd het ons beslis niks van nie!”
“Slimjan word toe dooie-jan! Dit gaan oor Sally, sy verloofde. Sy het weggeraak, op die vooraand van hulle troue, soos mis voor die son. Niemand het ooit weer ñ woord van haar gehoor nie. Hy kan dit nie oor sy hart kry, om hier weg te gaan nie! Hulle sou albei daardie jaar vyftig geword het.”
“Is hy bang sy kom terug?”
“Einste Stefaans.”
“Dis nie so lang verhaal nie.”
“Daar was twee ander meisies ook, weke voor sy Sally vedwyn het. Die vermoede was ñ reeksmoordenaar, maar hy is steeks om dit te glo.”
“Hoe lank drentel hy nou al?”
“Beste part van vyf jaar Japie.”
“Jis ou Gawie, jy weet hoe baie het ek hier gesuip! As ek geweet het julle klomp dwaalgeeste bly hier, het julle my nooit gesien nie.”
“Ek weet Stefaans. Jy het nooit op my skoot kom sit nie, daarom was ek jou genadig.”
“Bly hy net in die hotel?”
“Nee Japie, hy dwaal bietjie rond. Nooit verder as die grense van die dorp nie. Jy sal nog die manne hoor praat, veral op volmaan.”
“Wat gebeur dan?”
“Die vertelsel lui, dat sy huil-roep op sulke nagte, wyd gehoor kan word. Baie sweer hulle hoor sy rouklaag dan vir ure!”
“Wie sweer wat?”
“Bliksem Kerneels! Vir wat laat jy my so skrik?”
“Jis ou Gawie, mens sal sweer jy het ñ spook gesien!”
“Grapgat!”

“Kyk! Die nuwe ou…”

“Middag oomies. Wat maak ñ man hier, om sy keel nat te kry?”
“Ek sou myself eers voorstel. Jy is nou op die platteland mannetjie. Ek is Stephaans, die is Japie en die gromgat is Gawie. Jy ken vir Kerneels.”
“Ag jammer oom. Ek is Tommy, van Pretoria.”
“Snaakse van.”
“Sharrup Gawie. Jy maak die man se nerve lam.”
“Dis oraait oom. Ek voel bietjie snaaks.”
“Dwaallig?”
“Moet jou nie steur aan Gawie nie. Hy is net boos oor sy vrou hom gesteek het.”
“Oom Japie, waar ek vandaan kom, is dit nie ñ slegte ding nie.”
“Met ñ spitvurk?”
“Oh nee. Jammer oom. Waar is oom Kerneels?”
“Hy is maar ñ skim jong. Wat maak jy in die wêreld seun?”
“Ek is nie nou so seker nie oom Japie. Ek dink ek moet bietjie sit.”
“Van die dood in die lewe gekom het, is ons nie eers meer ons lewe seker nie.”
“Vervlaks Gawie. Moet jy altyd ñ jandooi wees?”
“Wel ek is nie ñ jan-lewe nie!”
“Haal diep asem en raak rustig, dan dink jy mooi. Wat maak jy hier Tommy. Ons gaan jou help”
“Van die wal af.”
“Is jy alleen hier?”
“Nee oom, my vroutjie rus.”
“In vrede?”
“Skuus oom Gawie?”
“Hy spoeg net spookasem Tommy.”
“Ek onthou nou. Ons is besig om te verhuis.”
“Onthou net, die spook trek saam!”
“Stefaans! Nie jy ook nie!”
“Oh bliksem! Ek dink ek moet gaan slaap.”
“Ek is bevrees Tommy, daardie luuksheid is vir eers verby.”
“Oom Gawie?”
“Genoeg! Julle twee is sotte! Stap saam my.”
“Waar gaan ons?”
“Kom net! Kyk in die spieël en vertel my wat sien jy!”
“N-n-n-n….”
“Niks! Dis die woord wat jou ontduik. Jy is dood seun. Lepel in die dak, emmer geskop, bokveld toe. Nes jy wil. Help nie ons draai doekies om nie.”
“Ek dink ek gaan flou raak.”
“Nog ñ luuksheid wat verby is.”
“Ons was in ñ ongeluk! Bloed! Brand! Baie bloed!”
“Dit kom nou terug na jou. Dis ñ goeie ding, denial is nie net ñ rivier in die vleispotte nie!”
“My vrou?”
“Jy het alleen hier aangekom. As sy dood is, het sy reeds aanbeweeg of jou net gelos.”
“My bokkie! Ek moet haar kry!”
“Nou wag nou….”

“Sien jy Stefaans? Dis hoe jy ñ paar weke terug gelyk het!”
“Waarheen hol die mannetjie Japie?”
“Vader weet alleen. Miskien sien ons hom nooit weer nie!”

“Jinne Gawie! Daar is mooier maniere om die soort ding te doen.”
“Kerneels, luister mooi na my, ek sit al dertig jaar met die soort gemors! Kry dit oor en verby, anders kom die aasvoëls net om die spot te dryf.”
“Japie en Stefaans is skadeloos, hulle soek ook maar net vermaak.”
“As ek nog een maal moet hoor: ‘die bier gaan regdeur my’ of ‘jy sien regdeur my’, gaan ek ñ spookberoerte kry!”
“Bedaar Gawie!”
“Ek sien hulle soort al jare kom en gaan. Die grappies was nie die eerste mijoen keer snaaks nie, gaan ook nie die volgende miljoen wees nie.”
“Dis net so bietjie oppervlakkig en deursigtig van jou!”
“Ag jou moer Kerneels!”
“Jammer, jammer Gawie. Jou pa was nie dalk ñ glasmaker nie?”

“Haha. Kerneels jy moenie die ou fantoom so verwilder nie.”
“Eie medisyne Stefaans. My soekende siel het ook rus nodig.”
“Wat bedoel jy?”
“As ek hom kwaad maak, sien ek hom soms vir dae nie. Ander kere koel hy gou af en is ñ paar ure later terug.”
“Waar dink jy is Tommy heen?”
“Hopelik gaan hy vrede vind Japie.”
“Die plek het skielik leeg geraak! Ek dink ek gaan ook maar bietjie dwaal. Sien julle manne en los bier vir my!”
“Mooi sweef Stefaans!”
“Gaan ‘skate’ op die ys Japie!”

“Kerneels, is die verhaal van Gawie waar?”
“Ek het geen idee wat om te glo nie, selfs na vyf jaar. Hy vertel vir elke nuwe klomp, ñ nuwe verhaal. Die kern bly gewoonlik dieselfde, maar ek vermoed hy is ook net verveeld. Hy wil nie meer nie. Dis die ander rede hoekom ek sy moermeter soms opjaag, miskien raak hy so moeg en gaan net oor!”
“Dertig jaar is ñ leeftyd.”
“Dooie-tyd in die geval.”
“My hart gaan uit na hom toe, dit kan nie maklik wees nie.”
“Jou hart gaan uit na niemand toe nie, maar ek hoor jou Japie.”
“Kerneels, is dit waar oor Sally?”
“Ek het geweet Gawie gaan julle vertel! Die swaap het ñ eet gesweer! Ja dis waar, sy kon met geeste praat.”
“Dis nie wat ek bedoel het nie, maar nou weet ek dit ook!”
“Ons almal het al so iemand raakgeloop, mens kan hulle ñ myl sien aankom.”

“Oom Stefaans! Stefaans wag vir my!”
“My vader Tommy, wat dool jy so rond?”
“Ek was op pad terug na die hotel, na ek my drie-wiel gespin het, toe ek oom sien uitstap. Ek het nog nie die moed om die manne te sien nie en het leiding nodig. Ek het al met baie dinge in my lewe gespook, maar met nog niks in my dood nie. Wat nou?”
“Vra jy my raad?”
“Ja oom!”
“Jy beter seker wees van jou saak seun!”
“Ek is oom.”
“Die dag as jy die tydelike met die ewige verwissel, moet jy jouself eers een vraag vra. Hoe seker is ek, dat as ek daardie tonnel ingaan, ek op die goeie plek gaan eindig. Antwoord dit vir my, voor ons verder praat.”
“Sjoe, nee ek is glad nie oortuig oor dit nie.”
“Hoekom nie?”
“Ek bid nie, lees nie Bybel nie, gaan nie kerk toe nie en vloek vreeslik. Dan het ek nog ñ klomp tatoeëermerke ook. Waar gaan ons?”
“Ons flaneer net! Die volgende vraag aan jouself, aangesien jy baie tyd op hande gaan hê: Wil jy soos Gawie word en net rondsit of wil jy die spookwees geniet?”
“Wat behels geniet?”
“Ronddool, mense bang maak, met ñ doel voor oë dinge doen! Ons kan ñ goeie span maak!”
“Klink soos Pinky and the Brain!”
“Solank jy nie daardie ‘naarf’ geluide maak nie!”
“Oom Stefaans, dit klink perfek!”
“As jy op die pad is, is daar geen omdraai nie!”
“Ek was nog nooit in my lewe, of my dood, so seker van iets nie.”
“Volg my!”

“Tommy, Sally, Sally Tommy! Jy sal nog hoor van haar, maar hier is wat jy moet weet. Sy kan met ons praat. Moenie dat sy jou manipuleer nie. Jou eerste taak is, om ñ plan te maak om vir haar kos te bring. Sy het nie meer lank oor nie en sodra sy hier uitkom, lewendig of anders, gaan sy vir Kerneels soek. Dit het ons nie nodig nie. Verstaan?”

Ook vir my!



Saggies deur haar hare streel n sagte wind .
Stil sit sy daar, staar die verte in.
Dis haar ‘alleen’ plekkie, waarheen sy altyd kom as alles te veel raak.

Die dae is trietsig en klam.
Die koue vat vat aan haar vel sagte vel.
Vir ure kon sy so ver weg in haar eie wêreld verdwyn.
In haar eie wêreld waar sy veilig voel.
Waar niks en niemand op daai oomblik saak gemaak het nie.

Soms draai haar gedagtes na haarself, dan rol die trane oor haar wange. 
Die nat strepies vang die koue vas, maar sy voel dit skaars.

Die mis van die aand se koue maak haar sagte vel klam en koud.
Dis n ‘diep klam’ maar amper lekker koue.
Die trane rol sonder keer, en sy is in haar eie ‘ ek ‘ plekkie.

In haar swaar hart verlang sy vanaand daai soort verlang.
Die soort verlang na iemand wat sy nie ken nie.

Uit die niet kom sit die mooiste klein voëltjie hom voor haar neer.
Dit ruk haar terug na nou, na die werklikheid.

Stadig vee sy die trane met haar koue hand van haar sagte wange af.
Met n sagtheid in haar oë en n sagte, amper skelm, glimlaggie kyk sy na die voëltjie.
Ook vir my, dink sy….. ook vir my!
Met n baie ligter hart staan sy op, en is reg om die volgende berg te versit.

eie foto